Zerdeçal ve Kurkuminin Bilimsel Olarak Kanıtlanmış 10 Faydası

Zerdeçal mevcut gıda takviyeleri içerisinde belki de en iyisidir.

Nitelikli pek çok araştırma, zerdeçalın beynimiz ve vücudumuz için çok yararlı olduğunu göstermektedir.

Zerdeçal Nedir?

Zerdeçal köriye sarı rengini veren baharattır.

Hindistan’da ilaç ve baharat olarak binlerce yıldır kullanılmaktadır.

Son yıllarda modern bilim de Hintlilerin uzun süredir bildiği şeyleri destekleyen bulgulara ulaşmıştır.

Aşağıda zerdeçalın bilimsel olarak kanıtlanmış 10 faydasını açıklamaya çalışacağım.

1. Zerdeçal Tıbbî Değeri Olan Biyo-Aktif Bileşikler İçerir

Günümüzde zerdeçalın tıbbî değeri olan biyo-aktif bileşikler içerdiği bilinmektedir.

Bu bileşiklere kurkuminoidler ve içlerinde en önemlisine de kurkumin denir. (1)

Kurkumin zerdeçaldaki etken maddedir. Çok güçlü anti-enflamatuar etkiler gösterir ve kuvvetli bir anti-oksidandır.

Bununla birlikte zerdeçaldaki kurkumin miktarı pek yüksek değildir. Zerdeçalın ağırlıkça yaklaşık %3’ü kurkumindir. (2)

Bu bitki üzerine yapılan araştırmaların çoğunda zerdeçal özü kullanılmaktadır. Zerdeçal özünün büyük çoğunluğu kurkuminden oluşur. Kullanılan dozaj genellikle günlük 1gramın üzerindedir. Yemeklerinizde baharat olarak zerdeçal kullanarak bu dozaja ulaşmak çok güçtür.

Bu nedenle eğer bütün etkileri tecrübe etmek istiyorsanız, kurkumin içeren bir besin takviyesi almanız gerekir.

Ne yazık ki kurkuminin kana karışması zordur. Kurkuminle birlikte, karabiber tüketmek  kurkuminin kana karışmasını kolaylaştırır, çünkü karabiber piperin içerir ve piperin, kurkuminin kana karışabilirliğini %2.000 oranında arttırır. (3)

Kurkumin içeren kaliteli gıda takviyeleri piperin de içerir. Bu, gıda takviyesinin etkinliğini arttırmak içindir.

Kurkumin yağda çözünebilen bir maddedir, yani kurkumini yağ içeren yiyeceklerle birlikte tüketmek, kana karışmasını hızlandıracaktır.

ÖZET

Zerdeçal, çok güçlü anti-enflamatuar ve anti-oksidan etkiler gösteren kurkumin maddesini içerir. Bu bitki üzerine yapılan araştırmaların çoğunda,kurkumin açısından zengin, standardize edilmiş zerdeçal özü kullanılmaktadır.

2. Kurkumin Doğal Bir Anti-Enflamatuardır.

Vücudumuzda inflamasyonun çok önemli bir yeri vardır.

Enflamasyon, vücudumuzun hem yabancı istilacılara karşı kendisini korumakta hem de hasarlarını onarmakta kullandığı bir araçtır.

Enflamasyon olmasaydı, bakteriler gibi patojenler kolaylıkla vücudumuzu ele geçirerek bizi öldürürdü.

Akut enflamasyon kısa vadede faydalıdır ancak kronikleştiği zaman kendi vücut dokularımıza saldırmaya başlar önemli bir problem haline gelir.

Bilim insanları düşük düzeyli kronik enflamasyonun tüm Batı hastalıklarında, yani kalp hastalığı, meme, prostat ve kolon kanseri, metabolik sendrom Alzheimer ve çaşitli başka dejeneratif bozukluklarda önemli bir rol oynadığını düşünmektedir. (4, 5, 6)

Bu nedenle kronik enflamasyonla baş etmemize katkı yapan her şey, bu hastalıkları önlemesinde, hatta tedavi edilmesinde önem kazanmaktadır.

Kurkumin güçlü bir anti-enflamatuardır. O kadar güçlüdür ki bazı anti-enflamatuar ilaçların gösterdikler etkileri, yan etkiler olmaksızın gösterir. (7, 8, 9 )

NF-kB molekülünü bloke eder.  Bu molekül hücre çekirdeğimize girerek enflamasyonla ilgili genleri aktive eden bir moleküldür ve birçok kronik hastalıkta önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir. (10, 11)

Daha fazla ayrıntıya girmeyelim, enflamasyon konusu son derece karmaşık bir konudur. Bu noktada vurgulamak istediğimiz şey; kurkuminin kronik enflamasyonla moleküler düzeyde mücadele eden, biyo-aktif bir bileşik olduğudur. (12, 13, 14).

ÖZET

Kronik enflamasyonun, birçok Batı hastalığının altında yattığı düşünülmektedir. Kurkuin enflamasyona neden olduğu düşününülen bazı molekülleri bloke eder.

3. Zerdeçal Vücudumuzdaki Anti-Oksidan Kapasitesini Arttırır

Yaşlanmanın ve pek çok hastalığın altında, oksidasyon kaynaklı hasarlar olduğu düşünülmektedir.

Oksidasyon serbest radikaller denen ve fazla ya da eksik elektronlu atomlara sahip olan moleküllerden kaynaklanmaktadır.

Serbest radikaller, yağ asitleri proteinler ve DNA gibi vücudumuz için hayati olan bazı organik maddelerle reaksiyona girme eğilimindedir.

Antioksidanların bu denli yararlı olmasının başlıca sebebi, vücudumuzu serbest radikallerden korumasıdır.

Kurkumin, kimyasal yapısı sayesinde serbest radikalleri nötralize eden güçlü bir anti-oksidandır. (15, 16)

Kurkumin ayrıca vücudumuzun kendi anti-oksidanlarını da harekete geçirmektedir. (17, 18, 19) Böylece serbest radikallerle iki ayrı yolla savaşır.

ÖZET

Kurkumin güçlü bir anti-oksidandır. serbest radikalleri nötralize etmekle kalmaz, ayrıca vücudumuzun kendi anti-oksidanlarını da harekete geçir.

4. Kurkumin Beyin Kaynaklı Nörotrofik Faktörün Miktarını Arttırır ve Böylece hem Beyin İşlevlerini Güçlendirir hem de Beyin Hastalıklarına Yakalanma Riskini Düşürür.

Eskiden sinir hücrelerinin çocukluk dönemi sonrasında bölünüp çoğalamayacağına inanılırdı.

Ancak bugün bunun böyle olmadığı biliniyor. Sinir hücreleri yeni bağlantılar kurabiliyor ayrıca beynin belirli bölümlerindeki sinir hücreleri bölünüp çoğalabiliyorlar.

Bu süreçlerin altında yatan temel etkenlerden biri beyin kaynaklı nörotrofik faktördür (BDNF). BDNF beynimizde işlevsel olan bir çeşit büyüme hormonudur. (20)

Alzheimer ve depresyon gibi birçok beyin bozukluğunun bu hormonun azalmasıyla ilişkisi olduğu düşünülmektedir. (21, 22)

Kurkumin beyindeki BDNF miktarını arttırır. (23, 24)

Bu özelliği ile kurkumin, birçok beyin bozukluğunu ve beyin işlevlerinin yaşlanmaya bağlı gerilemesini geciktirilmesi, hatta tedavi edilmesinde etkili bir maddedir. (25)

Ayrıca kurkuminin hafızayı da kuvvetlendirdiği düşünülmektedir. Beyindeki BDNF miktarını arttırdığına göre hafızayı güçlendirmesi de mantıklıdır. Bununla birlikte kurkuminin böyle bir etkiye sahip olup olmadığının tam olarak anlaşılması için daha fazla araştırma yapılması gereklidir.

ÖZET

Kurkumin beyindeki BDNF miktarını arttırır. BDNF sinir hücrelerinin çoğalmasını sağlayan ve çeşitli dejeneratif beyin hastalıklarına karşı korunmamızı sağlayan bir çeşit hormondur.

5. Kurkumin Kalp Hastalığı Riskini Azaltır

Kalp hastalığı ölüm nedenleri arasında tüm dünyada birinci sıradadır. (27)

Araştırmacılar uzun süredir bu hastalık üzerinde çalışmaktadırlar; hastalığın nedenleri konusunda çok fazla bilgi edinilmiş durumdadır.

Kalp hastalığı oldukça karmaşık bir konudur ve birçok faktör bu hastalıkta rol oynamaktadır.

Kalp hastalığına giden süreçte işlevsel olan bazı faktörleri geri çevirebilmektedir. (28)

Kurkuminin kalp hastalığına karşı en büyük faydası muhtemelen endotelin, yani damarlarımızın içini kaplayan hücre örtüsünün fonksiyonlarında iyileşme sağlamasıdır.

Endotel bozukluklarının, yani endotelin kan basıncını, pıhtılaşmayı ve belirli bazı başka unsurları düzenleyememesinin, kalp hastalığının en önemli nedenlerinden biri olduğu  çok iyi bilinmektedir. (29)

Çeşitli araştırmalar, kurkumin tüketiminin endotelin fonksiyonlarında iyileşme sağladığını ortaya koymaktadır. Söz konusu araştırmalardan biri kurkuminin bu konuda egzersiz yapmak kadar faydalı olduğunu, bir başkası Atorvastatin isimli ilaca benzer etkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. (30, 31)

Buna ek olarak, yukarıda değindiğim gibi kurkuminin enflamasyonu ve oksidasyonu azalttığı da bilinmektedir ki enflamasyonu ve oksidasyon süreçleri kalp hastalığında da rol oynar.

Bir araştırmada baypas ameliyatı geçirecek 121 kişi rastgele seçilmiş, ameliyattan birkaç gün önce ve sona deney grubuna 4 gr. kurkumin, kontrol grubuna ise plasebo verilmiştir. Kurkumin alan grubun hastanede kalp krizi geçirme riskinin %65 oranında azaldığı gözlenmiştir. (32)

ÖZET

Kurkumin kalp hastalığına yol açtığı bilinen bazı faktörlerin azaltılmasında etkilidir. Endotel fonksiyonlarında iyileşme sağlar, güçlü bir anti-enflamatuar ve anti-oksidandır.

6. Zerdeçal Kanserin Engellenmesinde (Hatta Belki Tedavisinde) Etkili Olabilir.

Kanser, hücrelerin kontrolsüz bir biçimde çoğalmasıyla seyreden çok kötü bir hastalıktır.

Bilindiği gibi kanserin birçok türü vardır, ama bu farklı kanser türleri arasında ortak noktalar da vardır. Kurkuminli gıda takviyelerinin bazı kanser türlerine karşı etkili olabileceği düşünülmektedir. (33)

Kurkumin kanser tedavisinde etkili olup olmadığı araştırılmış ve moleküler düzeyde kanserli tümörlerin büyümesini, kanserin yayılmasını engelleyebildiği görülmüştür. (34)

Araştırmalar, kurkuminin kanserli hücreleri öldürdüğünü, anjiojenez (tümör etrafında yeni kan damarlarının oluşumu) olayını ve metastazı yavaşlattığını göstermektedir. (35)

Çok sayıda araştırma kurkuminin laboratuvarda kanserli hücrelerin çoğalmasını yavaşlattığını ve deney hayvanlarında,tümörlerin büyümesini engellediğini ortaya koymuştur. (36, 37)

Yüksek dozda kurkuminin (kana karışmasını hızlandıran piperin gibi bir maddeyle kullanıldığında) insanlarda kanser hastalığını tedavi edip edemeyeceği henüz kesin değildir. Bu konuda daha çok araştırma yapmaya ihtiyaç duyuyoruz.

Ne var ki kanserin özellikle de kolon kanseri gibi sindirim istemini etkileyen kanserlerin ortaya çıkmasını engelleyebileceği yönünde bulgular vardır.

Kalın bağırsaklarında kimi kansere dönüşen lezyonlar bulunan 44 erkek üzerinde yürütülen 30 günlük bir çalışma, günde 4 gr. kurkumin dozunun, lezyonların sayısını %40 oranında azalttığını göstermiştir. (38)

Kanserin tedavisinde konvansiyonel tedavi yöntemlerinin yanı sıra belki bir gün kurkumin de kullanılacaktır. Bundan emin olmak için henüz erken, ama kurkumin kesinlikle umut vaat etmektedir ve kurkumi üzerinde yoğun çalışmalar yürütülmektedir.

ÖZET

Kurkuminin moleküler düzeyde neden olduğu bazı değişikliklerin, kanserin engellenmesi hatta tedavi edilmesinde yardımcı olabileceği düşünülmektedir.

7. Kurkuminin Alzheimer Hastalığının Engellenmesinde ve Tedavi Edilmesinde Yardımcı Olabileceği Düşünülmektedir.

Alzheimer hastalığı dünyadaki en yaygın nörodejeneratif hastalıktır ve bunamanın başlıca nedenidir.

Ne yazık ki henüz tedavisi yoktur. Bu nedenle, ortaya çıkmadan engellenmesi birincil önemdedir.

Bazı araştırmalarda kurkuminin kan-beyin bariyerini geçebileceğinin gösterilmiş olması bu konuda da umut vaat etmektedir.  (39)

Enfalamasyonun ve oksidatif hasarların Alzheimer hastalığına yol açabildiği bilinmektedir. Kurkumin her ikisi üzerinde de etkilidir. (40)

Ayrıca, Alzheimer hastalığının ayırt edici özelliklerinden biri amiloid plaklar adı verilen protein yumaklarındaki çoğalmadır. (41)

Gelgelelim kurkuminin Alzheimer hastalığının ilerlemesini gerçekten durdurup durduramayacağını bilmiyoruz; bu konuda da daha çok araştırma yapmamız gerekiyor.

ÖZET

Kurkuminin kan-beyin bariyerini geçebileceği ve Alzheimer hastalığına tedavisinde yardımcı olabileceği çeşitli araştırmalarla gösterilmiştir.

8. Artirit Hastaları Kurkumine Olumlu Tepki Vermektedirler.

Artirit batı dünyasında yaygın bir hastalıktır.

Bir çak farklı türü bulur ve bunların ortak noktası hastalığın eklemlerde enflamasyonla seyretmesidir.

Kurkuminin güçlü bir anti-enflamatuar olduğu düşünülürse, artirite de iyi gelmesi beklenebilir.

Çeşitli araştırmalar bu beklentinin yerinde olduğunu düşündürmektedir.

Romatoid artirit hastaları üzerinde yapılan bir araştırma, kurkumin bir anti-enflamatuar ilaçtan daha iyi sonuç verdiğini bulgulamıştır. (42)

kurkuminin romatoid artirit üzerindeki etkileri üzerine yoğunlaşan başka birçok çalışma, çeşitli semptomlarda hafifleme olduğunu kaydetmiştir. (43, 44)

ÖZET

Artirit, eklemlerde enflamasyonla seyreden bir hastalıktır. Birçok araştırma kurkumin belirtilerin tedavisinde etkili olabildiğini, hatta bazı durumlarda bir anti-enflamatuar ilaçtan daha iyi sonuç verdiğini göstermektedir.

9. Araştırmalar Kurkuminin Depresyona Karşı Birebir Olduğunu Göstermektedir

Kurkumin depresyon tedavisinde de umut vermektedir.

Depresyon hastası 60 kişi üzerinde yapılan bir kontrollü deneyde, katılımcılar randomize üç gruba ayrılmıştır. (45)

Birinci gruba Prozac, ikinci gruba bir gram kurkumin, üçüncü gruba ise Prozac ile kurkumin bir arada verilmiştir.

Altı hafta sonra kurkuminin Prozac ile benzer etkiler gösterdiği gözlemlenmiş, her ikisini de alan grupta ise en iyi sonuçlar alınmıştır. (45)

Bu küçük çaplı araştırmaya göre kurkumin en az bir anti-depresan kadar etkilidir.

Depresyonun beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF) seviyesinin düşmesiyle ve beynimizde öğrenme ve hafızadan sorumlu olan hipokampusun küçülmesiyle de bağlantılıdır.

Kurkumin BDNF seviyesini arttırarak bu değişikliklerin geriye çevrilmesinde yardımcı olabilir. (46)

Kurkuminin seratonin ve dopamin seviyelerini arttırdığı yönünde de bulgular vardır. (47, 48)

ÖZET

60 kişi üzerinde yapılan bir araştırma kurkuminin Prozac ile benzer etkiler gösterdiğini ve depresyon belirtilerini hafiflettiğini ortaya koymuştur.

10. Kurkuminin Yaşlanmayı Geciktirdiği ve Yaşla Bağlantılı Hastalıklarla Mücadelede Yardımcı Olabileceği Düşünülmektedir.

Kurkuminin kalp hastalığına, kansere ve Alzheimer hastalığını engellediğini söyleyebiliyorsak ömrü uzattığını da pekâlâ söyleyebiliriz.

Kurkuminin yaşlanmayı geciktiren bir gıda takviyesi olarak popülerleşmesinin nedeni budur. (49)

Enflamasyon ve oksidasyonun yaşlanmada önemli bir rol oynadığını düşünürsek, kurkuminin sadece andığımız hastalıkları engellemenin ötesinde etkiler gösterme potansiyeli taşıdığını söyleyebiliriz. (50)

ÖZET

Kurkuminin kalp hastalığına, kansere ve Alzheimer hastalığını engellediğini söyleyebiliyorsak ömrü uzattığını da pekâlâ söyleyebiliriz.

Sonuç

Zerdeçal ve onun içerdiği etken madde olan kurkuminin faydaları, bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Kurkuminin kalp hastalığını, kanseri ve Alzheimer hastalığını engelleme potansiyeli vardır.

Kurkumin, güçlü bir anti-enflamatuar ve anti-oksidandır, ayrıca depresyon ve artirit belirtilerinin tedavisinde de kullanılabilir.

Zerdeçallı ya da kurkuminli bir gıda takviyesi almak istiyorsanız internette pek çok farklı ürün bulabilir, müşteri değerlendirmelerini okuyarak karar verebilirsiniz.

BioPerine (piperin markası) içeren bir ürünü tercih etmeniz öneririm;  piperin kurkuminin kana karışabilirliğini %2.000 oranında arttırır. Bu ve benzeri maddeler olmaksızın, kurkuminnin çoğu sindirim sisteminizden sindirilmeden geçerek dışarı atılacaktır.

Bu makale Appvice Diyetetik Otoriteleri tarafından bilimsel verilere dayalı olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.


PUAN VER