Appvice şimdi indirin

Yüksek Kolesterol Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Appvice Onaylı

Kolesterol Nedir?

Kolesterol, karaciğerimiz tarafından üretilen, bal mumunu andıran, yağ benzeri bir maddedir. Hücre zarının, D vitamininin ve bazı hormonların vücutta üretilmesi için hayatidir. Kolesterol suda çözünmez, yani kendi kendine vücudumuzda dolaşamaz.

Kolesterolün kan dolaşımı içerisinde taşınmasını lipoprotein olarak adlandırılan parçacıklar sağlar. Lipoproteinlerin başlıca iki türü vardır.

LDL Kolesterol Nedir?

Kötü kolesterol olarak bilinen düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL kolesterol), damarlarda birikerek, kalp krizi ve inme gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

HDL Kolesterol Nedir?

İyi kolesterol olarak bilinen yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL kolesterol), LDL’nin karaciğere taşınarak tasfiye edilmesinde yardımcı olur.

Çok fazla yağ içeren gıdalar tüketmemiz kanımızdaki LDL seviyesini yükseltir. Bu duruma yüksek kolesterol, hiperkolesterolemi ya da hiperlipidemi denir.

LDL kolesterol seviyesi çok yüksekse ya da HDL kolesterol değerleri çok düşükse, yağlı maddeler damarlarda bir tortu gibi birikir. Biriken bu tortu atardamarlarınızdan yeterli kanın geçmesini engeller. Bu bütün vücudunuzda, özellikle kalbiniz ve beyninizde çeşitli sorunlara, hatta ölüme yol açar.

Yüksek Kolesterol Belirtileri Nelerdir?

Kolesterol yüksekliği kendi başına belirtilere yol açmaz. Genel olarak kalp krizi ya da inme gibi acil durumlarda kendisini belli eder.

Bu tür acil durumlar, Yüksek kolesterol atar damarlarımızda plak oluşumuna neden olana kadar ortaya çıkmaz. Plak atar damarlarımızı daraltır, böylece damarlarımızdan daha az kan geçmesine neden olur. Plak oluşumu atar damarlarımızın içini kaplayan tabakanın bozulmasına sebep olur ve ciddi komplikasyonlarla sonuçlanabilir.

Kolesterolünüzün yüksek olup olmadığını anlamanın tek yolu kan testi yaptırmaktır. Kolesterol yüksekliği total kan kolesterolünün 240 mg/dL.yi (miligram/desilitre) aşması anlamına gelir. 20 yaşını geçkin biriyseniz, doktorunuza danışarak kolesterolünüze bakılmasını isteyebilirsiniz. En az her 4 ilâ 6 yılda bir kolesterolünüze baktırmanız gerekir.

Eğer ailenizde yüksek kolesterol sorunu yaşayan yakınlarınız varsa,  ya da aşağıdaki risk faktörlerine sahipseniz, doktorunuz kolesterolünüze daha sık baktırmanızı tavsiye edebilir:

  • Tansiyonunuz yüksekse
  • Kiloluysanız
  • Sigara içiyorsanız

Genetik bir hastalık olarak:

Ailevi hiperkolesterolemi denilen yüksek kolesterol hastalığı, genetik olarak aktarılır. Bu hastalığa sahip olan insanların kolesterol seviyeleri 300 mg/dL.nin üzerindedir. Bu kişilerde ksantoma, yani deride sarımsı renkte yağlı madde birikmesi sonucu oluşan yumrular gözlemlenebilir.

Koroner Arter (Kalp) Hastalığı

Kalp hastalığının kadın ve erkeklerde oluşturduğu belirtiler farklıdır. Buna karşı kalp hastalığı tüm dünyada ölüm nedenlerini başında gelir. En yaygın belirtiler

  • Anjin, göğüs ağrısı
  • Bulantı
  • Aşırı yorgunluk
  • Nefes darlığı
  • Boyun, çene, üst karın ya da sırt bölgesinde ağrı
  • El ve ayaklarda uyuşma ya da soğukluk

İnme

Yüksek kolesterole bağlı olarak damarlarımızda plak oluşumu, beynimizin önemli bir bölgesine giden kan akışını yavaşlatabilir ya da kesebilir. Bu durumda inme meydana gelir.

İnme tıbbî bir acil durumdur. Çevrenizdeki biri inme belirtileri gösteriyorsa hızlı davranmak ve hastayı hastaneye yetiştirmek çok önemlidir. Bu belirtiler arasında şunları sayabiliriz:

  • Ani denge ya da koordinasyon kaybı
  • Ani baş dönmesi
  • Yüzün yarısında his kuvvet kaybı
  • Vücudun yarısında felç
  • Sersemlik
  • Konuşma güçlüğü
  • Yüzde, kol ve bacaklarda, özellikle vücudun bir yarısında hissizleşme
  • Bulanık görme, çift görme ya da görme kaybı
  • Ani şiddetli baş ağrısı

Kalp Krizi

Kalbi besleyen damarlar plak oluşumuna bağlı olarak gittikçe daralabilir. Bu duruma aterosklerosis denir; yavaş gelişen bir kondisyondur ve belirti vermez. Neticede plağın bir parçası kopabilir. Parça koptuğunda plağın etrafında kan pıhtılaşmaya başlar. Böylece kalp kaslarına kan gitmemeye başlar, kalp kası oksijensiz ve besinsiz kalır.

Bu yoksunluğa iskemi denir. Oksijen alamadığı için, kalp zarar görmeye, kalbin belli bölgeleri için ölmeye başladığında  kalp krizi meydana gelir. Kalp krizinin tıptaki adı miyokard enfarktüsüdür.

Amerikan Kalp Derneğine göre ABD’de her 34 saniyede bir kişi kalp krizi geçirmektedir.

Kalp krizinin belirtileri şunlardır:

  • Göğüste ya da daralma, sıkışma ağrı veya sancı, kollarda ağrı veya sancı
  • Nefes darlığı
  • Anksiyete ya da ani panik
  • Mide bulantısı, mide ağrısı ya da midede yanma
  • Aşırı yorgunluk

Kalp krizi acil bir durumdur. Meydana geldikten sonraki birkaç saat içerisinde tıbbî müdahale başlamazsa kalpteki hasar geri döndürülemeyebilir, ölümle sonuçlanabilir.

Periferik Arter Hastalığı

Periferik arter hastalığı (PAD) atar damar duvarlarında plak birikimiyle oluşur. Böbreklere, kollara, mideye, bacaklara ve ayaklara giden kanın azalması ve/veya durmasıyla ayırt edilir.

Belirtileri arasında:

  • Kramplar
  • Ağrı
  • Yorgunluk
  • Hareket edince ya da egzersiz yaparken bacaklarda ağrı, intermittan klodikasyon
  • Bacak ve ayaklarda rahatsızlık hissini sayabiliriz

PAD ilerledikçe belirtiler daha sık, dinlenme sırasında bile görülmeye başlar. Hastalığın daha ileri aşamalarındaki belirtileri şunlardır:

  • Ayak ve bacak derisinde incelme, solgunluk ya da parlaklaşma
  • Dokuların ölmesinden kaynaklanan kangren
  • Bacaklarda ve ayaklarda iyileşmeyen ya da yavaş iyileşen ülserler
  • Dinlenirken bile kesilmeyen bacak ağrısı
  • Ayak parmaklarında yanma
  • Bacaklarda kramp
  • Ayak tırnaklarında kalınlaşma
  • Ayak parmaklarında morarma
  • Bacaklarda kıl kaybı
  • Bir bacağın alt kısımlarının ısısında diğer bacağa göre azalma

Periferik arter hastalığı olan insanların kalp krizi, inme geçirme ya da uzuv kaybına uğrama riskleri yüksektir.

Tanı

Yüksek kolesterolün teşhis edilmesi lipit profil testi ile çok kolaydır. Doktorunuz kan örneğinizi alır ve kan örneğiniz laboratuvarda analiz edilir. Doktorunuz testten 12 saat öncesinden itibaren hiçbir şey yememenizi ve içmemenizi isteyecektir.

Lipit profil testi, total kolesterolünüzü, HDL kolesterolünüzü, LDL kolesterolünüzü ve trigliseritlerinizi ölçer. ABD’deki Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezine göre normal seviyeler şunlardır:

  • LDL kolesterol 100 mg/dL.den az olmalıdır
  • HDL kolesterol 60 mg/dL.den fazla olmalıdır
  • Trigliserit 100 mg/dL.den az olmalıdır

Total kolesterol yüksekliği 200 ile 239 mg/dL. seviyesindeyse genel olarak “sınırda” olduğu düşünülür.

LDL kolesterol değerleri 130 ile 159 mg/dL seviyesindeyse “sınırda” olduğu düşünülür,bu aralığın altında ise LDL Kolesterol Düşüklüğü olarak adlandırılır.

HDL kolesterolünüz 40 mg/dL düzeyindeyse normalden “düşük” yani HDL Kolesterol Düşüklüğü olarak adlandırılır.

Kolesterol Seviyeleri Nasıl Takip Edilir?

Amerikan Kalp Derneği, 20 yaşını geçkin sağlıklı bir bireyseniz, kolesterol seviyenizi en az her 4 ilâ 6 yılda bir kontrol ettirmenizi önermektedir. Eğer yüksek kolesterol riskiniz yüksekse daha sık kontrol ettirmeniz gerekebilir.

Yüksek kolesterole ailevî yatkınlığınız varsa, ailenizde genç yaşında kalp krizi geçiren biri varsa, bu hastalıklar özellikle yakın aile bireylerinizi etkilemişse yine daha sık kontrol ettirmeniz gerekir.

Yüksek kolesterol erken aşamalarda hiçbir belirti göstermez. Bu nedenle kolesterolden korunmak için sağlıklı yaşamanız önemlidir. Sağlıklı beslenin, düzenli olarak egzersiz yapın ve kolesterol seviyenizi takip edin.

Bu makale Appvice Diyetetik Otoriteleri tarafından bilimsel verilere dayalı olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.


Sedef Olcay Web Banner Sedef-Olcay-Banner

PUAN VER

3 Oy, Ortalama: 5,00