Yeşil Çayın Bilimsel Olarak Kanıtlanmış Faydaları

Yeşil Çay dünyadaki en sağlıklı içecektir.

Birçok anti-oksidan ve besin içeren yeşil çayın vücudunuz üzerinde çok kuvvetli etkileri vardır.

Beyin işlevlerini destekler, kilo vermekte yardımcı olur, kanser riskini düşürür; daha birçok faydası vardır.

Aşağıda bu faydalardan 10 tanesini açıklamaya çalışacağım

1. Yeşil Çay Sağlığınızı Koruyan Biyoetken Bileşikler İçerir

Yeşil çay sıradan çaylara benzemez.

Yeşil çayı yeşil çay yapan, çay bitkisine özgü bileşiklerdir ve çay çok önemli besin maddeleri içerir.(1)

Çay polifenoller açısından zengindir. Polifenol bileşikler enflamasyonu azaltır ve kansere karşı direncimizi artırır.

Yeşil çay ağırlıkça yaklaşık %30 polifenollerden oluşur, EGCG (Epigallocatechin gallate) olarak adlandırılan kateşinlerden bolca içerir. Kateşinler, hücrelerimizin zarar görmesini engelleyen doğal anti-oksidanlardır.

Bu maddeler vücutta, serbest radikaller olarak adlandırdığımız atom ve moleküllerin oluşumunu azaltarak hücrelerimizin bunlardan zarar görmesini engeller. Serbest radikallerin yaşlanmada etkin bir rol oynadığı düşünülmektedir.

EGCG yeşil çaydaki en kuvvetli bileşiklerden biridir. Bazı hastalıkların tedavisine katkı sunduğu çeşitli araştırmalarda gösterilmiştir. Yeşil çayın EGCG içeriği tıbbî potansiyelinin altında yatan temel nedenlerden biri olabilir. (2)

Yeşil çay ayrıca sağlığa faydalı mineraller de içerir

Kaliteli bir yeşil çay markası bulmanızı tavsiye ederim, çünkü bazı kalitesiz markalar yüksek miktarda florid içerdiği bilinmektedir. (3)

Bununla birlikte, bulabildiğiniz marka kalitesiz bile olsa yeşil çay içmekle edineceğiniz fayda gireceğiniz riske ağır basacaktır.

ÖZET

Çay polifenoller olarak anılan anti-oksidanlar açısından çok zengindir. EGCG  olarak adlandırılan kateşinler de bunlar arasındadır. Bu anti-oksidan bileşiklerin sağlığa çok çeşitli faydaları olduğunu biliyoruz.

2. Yeşil Çaydaki Bazı Bileşikler Beyin İşlevlerini Destekler

Yeşil çay, uykunuzu açmanın yanı sıra beyin işlevlerinizi de destekler.

Yeşil çayın içerisinde kafein bulunur. Kafein en iyi bilinen uyarıcı maddelerden biridir.

Yeşil çayın kafein içeriği kahve kadar çok değildir. Yeşil çay içerek, çok fazla kafein tüketmekten kaynaklanan “gerginlik” halini yaşamadan kahveden beklediğiniz uyarıcı etkiyi elde edebilirsiniz.

Kafein, beynimizdeki adenozin adı verilen inhibitör işlevi gören nerotransmitör maddeyi bloke eder. Böylece sinir hücreleri arasındaki iletişimi canlandırır ve dopamin ve norepinefrin gibi nörotransmittör maddelerin salınımını arttırır. (4, 5)

Kafein üzerinde birçok araştırma yürütülmüştür. Bu çalışmalar kafeinin çeşitli beyin işlevlerini desteklediğini göstermektedir. Bunlar arasında duygu durumu iyileştirmesi, dikkati artırması, tepki zamanını azaltması ve hafızayı kuvvetlendirmesi sayılabilir. (6)

Ayrıca  yeşil çay, kafeinin yanı sıra, kan-beyin bariyerini aştığı bilinen ve L-teanin olarak adlandırılan aminoasidi de içerir. (7)

L-teanin, inhibitör bir nörotransmittör olan GABA bileşiğinin aktivitesini arttırır. Bunun kaygı giderici bir etkisi vardır. L-teanin, ayrıca dopamin miktarının artmasına neden olur ve beyindeki alfa dalgalarını arttırır. (7, 8, 9)

Bilimsel araştırmalar kafein ve L-teaninnin birbirlerinin etkilerini güçlendirdiğini göstermektedir. Bu iki bileşiğin birlikte alınması beyin işlevlerinin güçlenmesine sebep olmaktadır. (10, 11)

Yeşil çay, içerdiği kafein miktarının nispeten az olması ve L-teanin içeriği nedeniyle kahvenin verdiği “uyanıklık” hissinden farklı bir his verir.

Bir çok insan yeşil çay içtiklerinde kahveye kıyasla daha istikrarlı enerji aldıklarını ve daha üretken olduklarını söylerler.

ÖZET

Yeşil çay kahveden daha az kafein içerir ama yeşil çayın kafein içeriği istediğiniz uyanıklık etkisini göstermesi için yeterlidir. yeşil çayın  içerdiği L-teanin, kafeinle sinerjik bir etki gösterir ve ikisi birlikte beyin işlevlerinin güçlenmesini sağlar.

3. Yeşil Çay Yağ Yakmanıza Yardımcı Olur ve Fiziksel Performansı Arttırır.

Yakmaya yardımcı herhangi bir gıda takviyesinin içindekiler etiketine bakarsanız, büyük olasılıkla yeşil çay da içerdiğini görürsünüz.

Bunun nedeni yeşil çayın metabolizmanızı hızlandırarak yağ yakmanıza yardımcı olduğunun bilimsel çalışmalarla kanıtlanmış olmasıdır. (12, 13)

10 sağlıklı erkek üzerinde yapılan bir çalışmada yeşil çayın insan vücuduna %4 oranında daha çok enerji harcattığı gösterilmiştir.(14)

Başka bir araştırma yağ oksidasyonunu %17 oranında arttırdığını kanıtlamıştır. Bu, yeşil çayın özellikle yağ yakmanızda yardımcı olacağını göstermektedir. (15)

Diğer yandan bazı çalışmalar da yeşil çayın metabolizma üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığı sonucuna varmıştır. Başka değişle yukarıda andığımız çalışmalardaki bulgular bireyden bireye değişiklik gösteriyor olabilir. (16)

Bazı çalışmalar bizzat kafeinin, yağ dokularındaki yağ asitlerini serbest bırakıp enerjiye dönüştürülmeye uygun hale getirerek fiziksel performansı arttırdığını göstermektedir. (17, 18)

Daha önce yapılan araştırmalardaki bulguları gözden geçirerek bütünleştiren iki farklı araştırma, kafeinin fiziksel performansı ortalama %11-12 oranında arttırdığını göstermiştir. (19, 20)

ÖZET

Bazı araştırmalara göre yeşil çay, kısa vadede metabolizmayı hızlandırarak yağ yakmaya yardımcı olur. Ancak başka araştırmalar bu konuda farklı bulgulara ulaşmıştır.

4. Yeşil Çaydaki Anti Oksidanlar Bazı Kanser Türlerine Karşı Direncinizi Arttırır.

Dünyada en çok insan ölümüne neden olan hastalıklardan biri olan kanser, hücrelerin kontrolsüz biçimde çoğalmasından kaynaklanır.

Oksidasyon nedeniyle oluşan hücre hasarının kansere neden olabileceği ve anti-oksidanların buna karşı koruyucu olduğu düşünülmektedir.(21)

Yeşil çay harika bir anti-oksidan kaynağıdır; Bazı kanser türlerine karşı direncinizi arttırdığı düşünülmektedir:

  • Göğüs kanseri: gözlem deneylerinin verileri üzerinde yürütülen bir meta analiz çalışması, en çok yeşil çay içen kadın katılımcıların göğüs kanserine yakalanma risklerinin %20-30 azaldığını göstermektedir ki göğüs kanseri kadınlar arasında en yaygın kanser türüdür. (23)
  • Prostat kanseri: bir araştırmaya göre yeşil çay içen erkeklerin prostat kanserine yakalanma riskleri diğerlerine göre %48 daha düşüktür. Prostat kanseri erkekler arasında en yaygın kanser türüdür. (23)
  • Kalın bağırsak kanseri: 29 araştırma üzerinde yapılan bir analiz çalışmasına göre yeşil çay içen insanların kalın bağırsak kanserine yakalanma riskleri %42 daha düşük olabilmektedir. (24)

Birçok gözlemsel araştırma, yeşil çay içen kişilerin belirli bazı kanser türlerine karşı dirençlerinin daha yüksek olduğunu göstermektedir. Ne var ki yeşil çayın kansere karşı koruyucu etkilere sahip olup olmadığının tam olarak anlaşılması için daha çok çalışma yapılması gerekmektedir. (25, 26).

Yeşil çaya süt katmanız gerekir, çünkü bazı araştırmalar sütün yeşil çayın anti-oksidan değerini düşürdüğünü göstermektedir. (27)

ÖZET

Yeşil çay kansere karşı koruyucu olduğu düşünülen birçok anti-oksidan içerir. Çok sayıda bilimsel araştırma yeşil çay içen kişilerin kansere yakalanma risklerinin daha düşük olduğunu göstermektedir.

5. Yeşil Çay Yaşlandığınızda Beyninizi Korur ve Alzheimer ve Parkinson Hastalıklarına Yakalanma Riskinizi Azaltır:

Yeşil çay kısa vadede beyin işlevlerinizi güçlendirmekle kalmaz, ayrıca uzun vadede, yaşlandığınızda da beyninizi korur.

Alzheimer hastalığı, nörodejeneratif hastalıklar arasında en yaygınıdır ve genellikle bunama ile sonuçlanır.

Parkinson hastalığı ise en yaygın ikinci nörodejeneratif hastalıktır ve dopamin üreten beyin hücrelerinin ölmesi ile ortaya çıkar.

Birçok araştırma, yeşil çayın içerdiği kateşin bileşiklerinin, hayvanlar üzerinde ve in-vitro deneylerde sinirleri koruyucu çeşitli etki gösterdiğini bulgulamıştır. Bu, yeşil çayın Alzheimer ve Parkinson hastalıklarına yakalanma riskini düşürme potansiyeli olduğunu ortaya koymaktadır. (28, 29, 30)

ÖZET

Yeşil çaydaki biyo-akif bileşikler beyni koruyucu etki gösteriyor olabilir. En yaygın iki nörodejeneratif hastalığa, yani Alzheimer ve Parkinson hastalıklarına yakalanma riskinizi azaltabilir.

6. Yeşil Çay Bakterileri Öldürür Bu Sayede Ağız Sağlığınızı Korur ve Hastalanma Riskinizi Düşürür.

Yeşil çayın içerdiği kateşinler başka biyolojik etkilere de sahiptir.

Bazı araştırmalar kateşinlrin bakterileri öldürdüğünü ve grip virüsü gibi virüsleri engellediğini göstermektedir. (31, 32, 33, 34)

Ağzımızdaki başlıca zararlı bakteri Streptokokus mutanstır. Yeşil çay tüketmenin ağız ve diş sağlığını iyi geldiği, ayrıca dişlerimizin çürümesi riskini düşürdüğü çeşitli çalışmalarda gösterilmiştir. (35, 36, 37, 38)

ÖZET

Yeşil çaydaki kateşinler bakterilerin ve bazı virüslerin çoğalmasını önler. Yeşil çay böylece, hastalanma olasılığınızı azaltır, ağız ve diş sağlığınızı korur, dişlerinizin çürümesi riskini düşür ve ağız kokusunu giderir.

7. Yeşil Çay Tip 2 Diyabet Riskini Azaltır.

Tip 2 diyabet, geçtiğimiz yirmi yıl içerisinde salgın olarak tanımlayabileceğimiz boyutlarda yaygınlaşmıştır. Dünyada yaklaşık 400 milyon insan bu hastalığın pençesindedir.

Diyabet, insülin direncine ya da vücudun insülin üretememesine bağlı olarak kan şekerinin yükselmesi ve hücrelere zarar vermesiyle seyreden bir hastalıktır.

Bilimsel araştırmalar yeşil çayın insülin direncini azaltarak kan şekerini düşürdüğünü göstermektedir. (41)

Japonya’da yapılan bir çalışma en çok yeşil çay içen katılımcıların Tip 2 diyabet risklerinin %42 oranında düşük olduğunu göstermiştir. (42)

Toplam 286,701 kişinin katıldığı 7 araştırmanın bulgularını gözden geçiren bir araştırmaya göre, diyabet riski yeşil çay içen kişilerde diğerlerine göre %18 daha düşüktür.

ÖZET

Bazı kontrollü deneyler yeşil çayın kan şekerini bir miktar düşürdüğünü ortaya koymaktadır. Yeşil çay ayrıca tip 2 diyabet riskini de azaltabilir.

8. Yeşil Çay Kalp ve Damar Hastalıkları Riskini Azaltır.

Kalp hastalığı, kalp krizi gibi kalp ve damar hastalıkları, tüm dünyada başlıca ölüm nedenini oluşturmaktadır. (44)

Araştırmalar yeşil çayın, bazı başlıca risk faktörlerinde iyileşme sağlayabileceğini göstermektedir.

Bunlar arasında total kolesterol, LDL kolesterol ve trigliseritleri sayabiliriz. (45)

Ayrıca yeşil çay kanın anti-oksidan kapasitesini önemli ölçüde arttırmaktadır. Böylece LDL parçacıklarının okside olmasını engellemektedir ki LDL parçacıklarının oksidasyonu kalp hastalığının etkenlerinden biridir. (46, 47)

Söz konusu risk faktörlerinde sağladığı iyileşme göz önüne alındığında, yeşil çay içen kişilerin kalp ve damar hastalıklarına yakalanma risklerinin %31 daha düşük olması şaşırtıcı değildir.

ÖZET

Yeşil çayın total kolesterol ve LDL kolesterolü düşürdüğü ve LDL parçacıklarının oksidasyonunu engellediği bilimsel çalışmalarla gösterilmiştir. Gözlemsel çalışmalar yeşil çay içen kişilerin kalp ve damar hastalıklarına yakalanma risklerinin daha düşük olduğunu göstermektedir.

9. Yeşil Çay Zayıflatır Mı?

Yeşil çayın metabolizmayı hızlandırdığı göz önünde bulundurulduğunda, kilo vermekte yardımcı olması da şaşırtıcı değildir.

Birkaç araştırma yeşil çay içmenin vücut yağlarının, özellikle de karın bölgesindeki yağların azalmasında katkı sağladığını göstermektedir. (51, 52)

Bu araştırmalardan biri, toplam 240 kadın ve erkeğin katıldığı 12 haftalık bir randomize-kontrollü çalışmadır. Çalışma boyunca yeşil çay verilen grupta vücut yağ oranında, vücut ağırlığında, bel çevresinde ve karın yağlarında ciddi bir azalma gözlemlenmiştir. (53)

Ne var ki bazı araştırmalar yeşil çay ile zayıflama arasında önemli bir istatistikî ilişki bulgulamamışlardır. Yani yeşil çayın kilo verdirdiği bulgusuna şüpheyle yaklaşmak gerekir. (54)

ÖZET

Bazı araştırmalar yeşil çayın kilo vermekte yardımcı olduğunu göstermektedir. Bazılarına göre yeşil çay, özellikle karın bölgesindeki vücut yağlarının erimesinde katkı sağlamaktadır.

10. Yeşil Çay Ömrünüzü Uzatıyor Olabilir

Elbette her canlı ölümü tadacaktır.

Ancak yeşil çay içen kişilerin kalp ve damar hastalıklarına ve kansere yakalanma riski daha düşük olduğuna göre, yeşil çayın ömrümüzü uzatabileceğini söyleyebiliriz.

Yeşil çay günde ne kadar içilmeli?

Japonya’da 40.530 yetişkin üzerinde gerçekleştirilen bir araştırma (55), yeşil çayı en çok içen (günde 5 bardak ya da daha fazla) kişilerin, araştırmanın sürdürüldüğü 11 yıl boyunca ölme risklerinin önemli ölçüde düştüğünü ortaya koymuştur:

  • Tüm ölüm nedenlerinden: kadınlarda %23, erkeklerde %12 daha düşük ölüm riski,
  • Kalp hastalığından: kadınlarda %31, erkeklerde %22 daha düşük ölüm riski,
  • Kalp krizinden: kadınlarda %42, erkeklerde %35 daha düşük ölüm riski bulgulanmıştır.

14.001 yaşlı Japon üzerinde yürütülen başka bir araştırmada, yeşil çayı en çok içen kişilerin araştırmanın sürdürüldüğü 6 yıl boyunca ölme risklerinin %76 azaldığı gözlemlenmiştir.

ÖZET

Araştırmalar yeşil çay içen kişilerin, içmeyenlere göre daha uzun yaşadığını ölme risklerinin düşük olduğunu ortaya koymaktadır.

11. Daha ne olsun?

Kendinizi iyi hissetmek, kilo vermek, kronik hastalıklara yakalanma riskinizi azaltmak için, yeşil çay için.

Yukarıda belirtilmiş olan yeşil çayın faydalarına ilave olarak sıkça akla gelen bazı sorulara cevap vermek gerekirse;

Yeşil Çay Kaç Kaloridir?

100 gr demleme yeşil çay kalori değeri 0 kcal’dir. 1 normal fincan yeşil çayı 150 gr olarak düşünebilirsiniz.

Hamilelikte Yeşil Çay Tüketebilir Miyim?

Bazı bilimsel çalışmalar hamileliğin ilk 3 aylık döneminde içilen aşırı miktardaki yeşil çayın, bebeğin gelişimini olumsuz yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Bunun temel nedeninin yeşil çay içerisinde yer antienflamatuar maddeler olmasıdır. Ayrıca yeşil çay içerisindeki kafein oranının da yüksek olması nedeniyle pek tavsiye edilmemektedir.

Emziren Anneler Yeşil Çay İçebilir Mi?

Kadınların bir çoğu doğum sonrasında zayıflamak için birçok farklı yöntem uygulamaktadırlar. Ancak bu yöntemlerin bir çoğu da bir o kadar zararlı olabilmektedir.

En sağlıklı içeceklerden biri olarak kabul edilen yeşil çay, antioksidan açısından zengin olmasına rağmen kafein içermesi nedeniyle maalesef emziren anneler için tüketilmesi tavsiye edilmez.

Bu makale Appvice Diyetetik Otoriteleri tarafından bilimsel verilere dayalı olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.


PUAN VER