Appvice şimdi indirin

Xanax Nedir, Yan Etkileri, Dozları & Uyarılar (Alprazolam)

Xanax alprazolam içeren bir ilaç markasıdır, benzodiazepinler denilen bir ilaç grubuna aittir. Xanax anksiyete ve panik bozukluklarını tedavi etmek için kullanılır ve Amerika Birleşik Devletleri’nde en çok reçete edilen psikiyatrik ilaçtır.

Bu yazıda Xanax’ın neden kullanıldığını, olası yan etkilerini ve ilgili uyarıları açıklayacağız.

Xanax hakkında ön bilgilendirme:

  • Xanax (alprazolam) ABD’de en çok reçete edilen psikiyatrik ilaçtır.
  • Xanax, benzodiazepin ilaç ailesinin bir üyesidir ve öncelikle anksiyete ve panik bozukluklarını tedavi etmek için kullanılır.
  • Xanax, sakinliği ve rahatlama duygusunu teşvik etmek için beyindeki nörotransmitter GABA miktarını artırarak çalışır.
  • Doğru şekilde alındığında, Xanax güvenli ve etkili bir ilaçtır

Xanax Nedir?

Xanax (alprazolam), diazepam (Valium), klonazepam (Klonopin), lorazepam (Ativan), flurazepam (Dalmane) ve diğerlerini içeren benzodiazepin ailesinden, bir anti-anksiyete ilacıdır.

Xanax beyindeki anormal olan heyecan miktarını azaltarak işlev gösterir ve FDA tarafından Ekim 1981’de onaylanmıştır.

Benzodiazepinler, sakinleştirici bir etki yaratmak için beyin ve merkezi sinir sistemi üzerinde etkilidir.

Xanax, dengesizleşmiş beyin kimyasallarının hareketini yavaşlatır ve sinirsel gerginliğin ve anksiyetenin azalmasına neden olur. Xanax, beyinde gamma-aminobutirik asit (GABA) denilen doğal bir kimyasalın etkilerini artırarak çalışır.

Xanax Kullananlara Uyarılar

Xanax kullananlar için:

Benzodiazepinlerin kullanımını güvenli ve etkili kılmak için aşağıdaki bilgiler Xanax kullanan tüm hastalara rehberlik sağlayacaktır:

  • Reçetesiz (OTC) ilaçlar dahil olmak üzere, halihazırdaki alkol tüketiminiz ve kullandığınız ilaçlar hakkında doktorunuzu bilgilendirin. Benzodiazepinler ile tedavi sırasında genel oalrak alkol kullanılmamalıdır.
  • Xanax’ ın hamilelikte kullanılması tavsiye edilmez. Hamileyseniz, bir çocuk sahibi olmayı planlıyorsanız veya bu ilacı kullanırken hamile kalırsanız doktorunuzu bilgilendirin.
  • Emziriyorsanız doktorunuzu bilgilendirin.
  • Xanax’ın sizi nasıl etkilediğini görünceye kadar, araba sürmeyin veya ağır veya tehlikeli makineleri kullanmayın.
  • İlacın “artık işe yaramadığını” düşünürseniz bile, doktorunuzla konuşmadan Xanax dozunu artırmayın. Benzodiazepinler, önerilen şekilde kullanıldığında bile, duygusal ve fiziksel bağımlılık yaratabilir.
  • Xanax kullanımını aniden bırakmayın veya doktorunuza danışmadan dozu azaltmayın, çünkü yoksunluk yan etkileri oluşabilir.

 

Astım veya diğer solunum problemleriniz, glokom, böbrek veya karaciğer hastalıklarınız varsa, alkolizm veya depresyon geçmişi, intihar düşünceleri veya uyuşturucu veya alkol bağımlılığı varsa doktorunuzu bilgilendirin.

Aşağıdaki durumlarda Xanax kullanmamalısınız:

  • Dar açılı glokom sahibi iseniz.
  • Ayrıca itrakonazol (Sporanox) veya ketokonazol (Nizoral) alıyorsanız.
  • Klordiazepoksit (Librium), klorazepat (Tranxene), diazepam (Valium), lorazepam (Ativan) veya oksazepam (Serax) gibi Xanax veya diğer benzodiazepinlere karşı alerjisiniz var ise.

Diğer önlemler

Xanax ve alkol karıştırılmamalıdır. Alkolikler Xanax’ı almadan önce tıbbi tavsiye almalıdırlar.

Bazı bireylerde, vücut Xanax’a farklı şekilde tepki verir, bunlar şunları içerir:

  • alkolik insanlar
  • Alkolik karaciğer hastalığı olan bireyler
  • Karaciğer fonksiyon bozukluğu olan bireyler
  • Böbrek fonksiyon bozukluğu olan bireyler
  • yaşlı yetişkinler
  • obez insanlar

Alerjiler

Eğer alprazolam veya klordiazepoksit (Librium), klorazepat (Tranxene), diazepam (Valium), lorazepam (Ativan) veya oksazepam (Serax) gibi diğer benzodiazepinlere karşı alerjiniz varsa Xanax kullanmayınız.

Alkol

Xanax alırken alkol içmeyin. Xanax alkolün etkilerini artırabilir.

Hamileler

Hamileyseniz Xanax kullanmayın. Benzodiazepinler potansiyel olarak fetüse zarar verebilir. Xanax, ilk trimesterde hamile bir kadına verildiğinde konjenital anormallik riskini artırır.

Hamileliğin ilk üç ayında (ilk trimester) Xanax kullanımından kaçınılmalıdır.

Hastalar, tedavi sırasında gebe kalıyorlarsa veya gebe kalmayı planlıyorlarsa, doktorlarını bilgilendirmeleri tavsiye edilir.

Benzodiazepin alan bir anneden doğan bir çocuk, ilacın bırakılmasının ardından oluşabilecek yan etiklerin riski altında olabilir. Ayrıca benzodiazepin alan annelerde doğan çocuklarda solunum problemleri tespit edilmiştir.

Emziren Anne

Xanax’ın insan sütüne geçtiği düşünülmektedir. Genel bir kural olarak, Xanax kullanması gereken anneler emzirmemelidir.

Çocuklar

Xanax, kullanımının çocuklardaki etkisi bilimsel olarak araştırılmamıştır.

Cinsiyet

Cinsiyetinizin ne olduğu, vücudunuzun Xanax’a tepkisini etkilemez.

Yaşlı yetişkinler

Yaşlılar benzodiazepinlerin etkilerine daha duyarlı olabilir. Xanax’ın yatıştırıcı etkileri yaşlılarda daha uzun sürebilir. Benzodiazepin alan yaşlı hastalarda kazara düşmeler yaygındır. Xanax’ı kullanırken düşme veya kazayla yaralanmalardan kaçınmak için dikkatli olunması gerekir.

Irk

Xanax, Asya ırklarını beyaz ırklardan daha fazla etkileyebilir.

Sigara İçmek

Xanax kullananan ve sigara içen bireylerde konsantrasyon seviyesi sigara içmeyenlere göre yüzde 50’ye kadar düşebilir.

İntihar

Diğer psikotropik ilaçlarda olduğu gibi, şiddetli depresyona sahip hastalara veya intihar düşüncelerine sahip kişilere Xanax reçete edilirken alınacak önlemler vardır.

Cinnet

Depresyonu olan hastalarda Xanax kullanımı ile ilişkili olarak hipomani ve mani bulguları tespit edilmiştir.

Xanax‘ ın Amacı dışında kullanımı

Xanax genellikle, hızlı etki göstermesi ve reçetesiz de olsa kullanan kişilere rahatlama hissi vermesi nedeniyle zaman zaman amacı dışında kullanılabilmektedir.

Verilere göre, benzodiazepinin kötüye kullanımı için ilacı talep eden bireylerin sayısı 1998-2008 yılları arasında neredeyse üç katına çıkmıştır. Xanax’a uzun süreli bağımlılık ve kötüye kullanım, depresyon, psikotik deneyimler ve agresif veya dürtüsel davranışlarla ilişkilidir.

Madde Kullanımı ve Ruh Sağlığı Hizmetleri İdaresi’ne göre, reçeteli ilaçların tıbbi olmayan kullanımıyla ilgili 2011’de toplam 1.2 milyondan fazla acil servis ziyareti yapılmıştır. Bu ziyaretlerin yüzde 10’unu Xanax kapsamaktadır.

Xanax’ın tıbbi olmayan kullanımını içeren acil servis başvurularının sayısı 2005’ten 2010’a kadar 57.419’dan 124.902’ye iki katına çıkmış ve 2011’de 123.744’te sabit kalmıştır.

Acil servis hastalarında karşılaşılan en yaygın ilaç kombinasyonları Xanax ve alkol, Xanax ile hidrokodon ve oksikodon gibi reçeteli opiatların birleştirilmesidir.

Xanax Nasıl Kullanılır ?

Xanax, anksiyete bozukluğunu veya anksiyete belirtilerini kısa süreli olarak control etmek ve rahatlatmak için kullanılır. Gündelik hayatın stresiyle ilişkili anksiyete ya da gerilim durumu genellikle tedavi gerektirmez.

Yaygın anksiyete bozukluğu, gerçek veya aşırı kaygı ve bir veya birden fazla olay hakkında 6 ay veya daha uzun bir süre boyunca, endişe duyması ile karakterizedir.

Aşağıdaki belirtilerden en az altı tanesi genellikle yaygın anks,yet bozukluğu olan kişilerde mevcuttur:

  • Motor kasların gerginliği: titreme, seğirme, sallanma hissi, kas gerginliği, ağrı veya sancı, huzursuzluk, kolayca yorulma.
  • Otonomik hiperaktivite: nefes darlığı veya boğulma hissi, çarpıntı veya kalp atışında hızlanma, ellerde terleme veya soğukluk, ağız kuruluğu, baş dönmesi, mide bulantısı, ishal veya diğer abdominal stress, akıntı veya titreme, sık idrara çıkma, yutkunma zorluğu veya “boğazda yumru”.

Xanax, panik bozukluğun, agorafobi ile birlikte veya tek başına tedavi edilmesinde kullanılır ve yaşanılan panik atak sayısını azaltabilir.

Panik bozukluğu düzenli panik ataklar yaşandığında söz konusu olmaktadır. Panik ataklar, aşağıdaki semptomların dördü veya daha fazlasının aniden geliştiği ve 10 dakika içinde zirveye ulaştığı göreceli olarak kısa süreli şiddetli korku veya rahatsızlıklardır:

  • Çarpıntı, kalp çarpması veya hızlanmış kalp atışı.
  • Terlemek.
  • Titreme veya sallanma.
  • Nefes darlığı.
  • Boğulma hissi.
  • Göğüs ağrısı veya rahatsızlığı.
  • Mide bulantısı veya abdominal sıkıntı.
  • Baş dönmesi, dengesizlik veya bayılma hissi.
  • Gerçeklikten uzaklık duygusu veya duyarsızlaşma (kendinden kopma)
  • Kontrolü kaybetme korkusu.
  • Ölüm korkusu.
  • Parestezi (uyuşma veya karıncalanma hissi).
  • Sıcak basmaları.

Xanax Yan Etkileri

Yan etkiler genellikle tedavinin başlangıcında görülür ve ilacın sürekli kullanımıyla ortadan kalkar. Xanax’ın olası yan etkileri şunlardır:

  • uyuşukluk
  • hafif sersemlik
  • düşük enerji
  • depresyon
  • baş ağrısı
  • kafa karışıklığı
  • uykusuzluk hastalığı – insomnia
  • sinirlilik
  • bayılma
  • baş dönmesi
  • huzursuzluk
  • bozulmuş koordinasyon
  • sinirlilik
  • hafıza bozukluğu
  • anksiyete
  • anormal istemsiz hareketler
  • azalmış libido
  • karışık ruh hali
  • kas seğirmesi ve krampları
  • artan libido
  • ağız kuruluğu veya artan tükürük
  • kabızlık veya ishal
  • bulantı kusma
  • alerjinin neden olduğu deri iltihabı
  • isilik
  • taşikardi / kalp çarpıntısı
  • göğüs ağrısı
  • hiperventilasyon
  • burun tıkanıklığı
  • hipotansiyon
  • bulanık görüş
  • menstrüel bozukluklar
  • kulak çınlaması
  • üst solunum yolu enfeksiyonu
  • terlemek
  • halsizlik
  • rüya anormallikleri
  • korku
  • katılık
  • titreme
  • iştah artışı ve kilo alımı veya kaybı
  • ödem
  • konuşma bozukluğu
  • tutamama

Yukarıdakiler yan etkilerin tam listesi değildir ve farklı yan etkiler oluşabilir. Yan etkilerle ilgili tıbbi tavsiye için doktora başvurun.

Xanax aldıktan sonra buy an etkilerden herhangi birini yaşarsanız acil olarak doktorunuzdan yardım isteyiniz: kurdeşen, nefes almada güçlük, yüzün, dudakların, dilin veya boğazın şişmesi.

Aşağıdaki gibi ciddi bir yan etkiye sahipseniz hemen doktorunuzu arayın:

  • Depresif duygudurumu, intihar düşünceleri veya kendinizi incitme, olağandışı risk alma davranışları, engellenme ya da tehlike anında korkusuzluk hissi.
  • Kafa karışıklığı, hiperaktivite, ajitasyon, düşmanlık, halüsinasyonlar.
  • Öleceğinizi ya da bayılacakmış gibi hissetmek.
  • Normalden daha az idrar yapmak ya da hiç yapmamak.
  • Göğüs ağrısı, kalp atışlarında artış veya göğüste çırpınma.
  • Kontrolsüz kas hareketleri, titreme, nöbet (konvülsiyonlar).
  • Sarılık (cildin veya gözlerin sararması).

Xanax Kullanım Dozu

Xanax tablet olarak alınmaktadır, aynı zamanda etki süresi uzatılmış bir tablet, ağızda dağılan bir tablet (ağız içinde hızla çözülen tablet) ve ağız yoluyla alınması için konsantre bir solüsyon (sıvı) olarak gelir.

Xanax, bir doktor tarafından reçete edildiği gibi ağız yoluyla alınmalıdır. Dozaj miktarı aşağıdaki faktörlere dayanmaktadır:

  • Neden alındığı
  • hastanın yaşı
  • tedaviye nasıl cevap verdiği

Xanax dozu, ilacın hasta için etkili şekilde işe yaramaya başladığı noktaya  kadar kademeli olarak artırılabilir. Yan etki riskini azaltmak için doktorun talimatları yakından takip edilmelidir.

Eğer ilaç düzenli olarak uzun süre veya yüksek dozlarda kullanılmışsa, kullanım aniden bırakıldıysa, yoksunluk belirtileri (nöbetler gibi) oluşabilir. Bu reaksiyonları önlemek için, doktor yavaş yavaş Xanax dozunu azaltabilir.

Xanax, aşağıdaki dozlarda mevcuttur:

  • 0.25 mg – beyaz, oval, “XANAX 0.25” baskılı
  • 0.5 mg – şeftali, oval, “XANAX 0.5” baskılı
  • 1 mg – mavi, oval, “XANAX 1.0” baskılı

Xanax genişletilmiş bir tableti ezmeyin, çiğnemeyin veya kırmayın. Tableti tam olarak yutun. Özellikle vücudun içinde yavaşça çözünmesi için üretilmiştir. Tabletin kırılması, ilacın bir anda ve çok fazla miktarda serbest bırakılmasına neden olur.

İlacınızı başka insanlarla paylaşmayın. Onlar için uygun olmayabilir ve onlara zarar verebilir^…

Bir dozu almayı atlarsam ne olur?

Xanax günlük dozunu almayı atlarsanız, hatırladığınız anda karçırdığınız dozu alın. Bir sonraki dozunuz kadar zaman geçmişse, kaçırılan dozu atlayın. Eksik dozu telafi etmek için fazla ilaç almayın.

Aşırı doz alırsam ne olur?

Xanax doz aşımı belirtileri yorgunluk, kafa karşıklığı, bozulmuş koordinasyon, azalmış refleksler ve komayı içerir. Ölümcül durumlar da, diğer benzodiazepinlerde olduğu gibi Xanax’ın aşırı doz kullanımında gözlenmektedir.

Xanax’ın aşırı doz alınması durumunda doktorunuzu veya 155’i arayın. Acil tıbbi yardım isteyin.

Saklama Şartları Nelerdir?

Xanax kontrollü oda sıcaklığında 20-25 ° C’de saklanmalıdır.

Xanax Etkileşimler

Aşağıdaki ilaçlar Xanax’ın etkilerini artırabilir:

  • Ketokonazol
  • İtrakonazol
  • Nefazodon
  • Fluvoksamin
  • Eritromisin
  • Simetidin (Tagamet)
  • ritonavir gibi HIV proteaz inhibitörleri

Xanax dahil olmak üzere benzodiazepinler, aşağıdakilerle birlikte alındığında merkezi sinir sistemi (CNS) üzerinde ekstra depresif etkiler üretir:

  • diğer psikotrop ilaçları
  • antikonvulzanlar
  • antihistaminikler
  • alkol
  • CNS depresyonu üreten diğer ilaçlar

Diğer olası olumsuz ilaç etkileşimleri şunları içerir:

  • Digoksin – 65 yaş ve üstü kişilerde.
  • İmipramin ve desipramin.
  • Fluoksetin.
  • Propoksifen.
  • Doğum kontrol hapları.

Xanax dışındaki benzodiazepinler ile ilgili çalışmalar, aşağıdaki ilaçlar ile olası bir olumsuz etkileşim göstermektedir:

  • Diltiazem
  • İsoniazid
  • bazı antibiyotikler
  • üzüm suyu
  • Sertralin
  • Paroksetin
  • ergotamin (Cafergot, Ergomar, Migergot)
  • Siklosporin (Gengraf, Neoral, Sandimmun)
  • Bazı kalp ya da tansiyon ilaçları
  • Deksametazon (Cortastat, Dexasone, Solurex, DexPak)
  • imatinib (Gleevec)
  • Sarı Kantaron
  • antifungal ilaçlar – örneğin mikonazol (Oravig) veya vorikonazol (Vfend)
  • antidepresanlar – fluoksetin (Prozac, Sarafem, Symbyax) veya nefazodon gibi
  • bazı barbitüratlar
  • bazı nöbet ilaçları

Bu listede olmayan ilaçlar da Xanax ile etkileşime girebilir. Kullandığınız tüm ilaçları doktorunuza bildirin. Bunlar, OTC, vitamin ve bitkisel ürünleri içerebilir.

Doktorunuza söylemeden yeni bir ilaç kullanmayın.

Xanax’ı kademeli olarak azaltmak önemlidir; Aksi halde benzodiazepin yoksunluğu sendromu riski vardır.

Xanax’ı bırakmak

Xanax tedavisini bırakmak için dozu yavaşça azaltılmalıdır. Xanax’ın günlük dozajının her 3 günde bir 0.5 miligramdan az olmayacağı düşünülmektedir. Bildirilen yoksunluk belirtileri şunlardır:

  • uykusuzluk hastalığı – insomnia
  • hafif sersemlik
  • anksiyete
  • yorgunluk ve bitkinlik
  • anormal istemsiz hareket
  • baş ağrısı
  • bulantı kusma
  • terlemek
  • ishal
  • kilo kaybı
  • iştah azalması
  • taşikardi
  • azalan tükürük
  • sinirlilik
  • bilinçsel bozukluk
  • bulanık görüş
  • kas seğirmesi
  • bozulmuş koordinasyon
  • kas tonusu bozuklukları
  • halsizlik
  • hafıza bozukluğu
  • depresyon
  • karışıklık

Xanax, gerektiği gibi kullanıldığında güvenli ve etkili bir ilaçtır.

Bu makale Appvice Psikoloji Otoriteleri tarafından bilimsel verilere dayalı olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.

Sedef Olcay Web Banner Sedef-Olcay-Banner

PUAN VER

5 Oy, Ortalama: 4,80