Uyku Apnesi Nedir, Belirtileri ve Tedavisi ile Kapsamlı Rehber

Appvice Onaylı

Obstrüktif Uyku Apnesi Nedir?

Obstrüktif uyku apnesi (OSA), uyku sırasında kısa bir süre boyunca istemsiz bir şekilde solunumun durduğu bir durumdur. Normalde, hava her zaman ağızdan ve burundan düzgün bir şekilde akciğerlere akar. Solunumun durduğu dönemlere apne veya apne epizodları denir. Obstrüktif uyku apnesinde normal hava akımı gece boyunca tekrar tekrar durdurulur. Boğaz bölgesindeki hava yolu boşluğu çok dar olduğu için hava akışı durur.  Horlama, uyku apnesinin belirtisidir. Horlamaya, daralmış hava yolu boşluğu içinden sıkışan hava akımı neden olur. Tedavi edilmeyen uyku apnesi aşağıdaki ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir:

  • hipertansiyon
  • kalp rahatsızlığı
  • felç
  • şeker hastalığı

Komplikasyonların önlenmesinde doğru tanı ve tedavi esastır.

Uyku Apnesi Belirtileri

Uyku apnesi, beyne ve vücudun diğer bölümlerine oksijen tedarikinin azalmasına neden olur. Uyku kalitesi kötüdür ve bu da gündüz uyku haline ve sabahları netlik eksikliğine neden olur. Uyku apnesi olan kişiler aşağıdaki belirtilerle de karşılaşabilir:

  • tedavi edilmesi zor baş ağrıları
  • hoşnutsuzluk hissi (huysuz olma)
  • unutkanlık
  • uyuşukluk

Diğer belirtileri şunlardır:

Gün içi uyuşukluğu, uyku apnesi olan insanları motorlu taşıt kazaları ve endüstriyel kazalar için risk altına sokar. Tedavi, uyku apnesinin neden olduğu gün içi uyuşukluğunu tamamen gidermeye yardımcı olabilir.

Obstrüktif Uyku Apnesi Sebepleri Nelerdir?

Birkaç çeşit uyku apnesi vardır, ancak OSA en yaygın olanıdır. OSA’nın yaşlılarda ve fazla kilolu kişilerde ortaya çıkması daha olasıdır. Kanıtlar, kilo vermenin belirtilerde belirgin bir iyileşmeye neden olduğunu göstermektedir. Sırtüstü yatmak uyku apnesini ağırlaştırabilir.

Uyku Apnesi Çeşitleri

Üç çeşit uyku apnesi vardır:

  • Obstrüktif uyku apnesi: Hava yolunun daraldığı, tıkandığı veya sarktığı en yaygın uyku apnesi türüdür.
  • Santral uyku apnesi: Hava yolunda tıkanıklık yoktur, ancak beyin solunum kaslarına nefes alma işlemi için işaret etmez.
  • Karışık uyku apnesi: Bu obstrüktif ve santral uyku apnesinin bir kombinasyonudur.

Kimler Obstrüktif Uyku Apnesi Riski Altındadır?

Üst solunum yolunu daraltan koşullarınız veya özellikleriniz varsa OSA riski artar. OSA’nın risk faktörleri şunları içerir:

  • şişmiş bademcikleri ve adenoidleri olan çocuklar
  • yaka boyutu 17 inç veya daha fazla olan erkekler
  • yaka boyutu 16 inç veya daha fazla olan kadınlar
  • havayolunu tıkayabilen büyük bir dil
  • alt çenenizin üst çenenizden kısa olduğu retrognati
  • daha kolay çökebilen dar bir damak veya hava yolu

Kalp hastalığı obez kişilerde daha yaygındır ve obezite kalp hastalığı, yüksek tansiyon ve uyku apnesinin risk faktörüdür.

Obstrüktif Uyku Apnesi Nasıl Teşhis Edilir?

Uyku apnesinin tanısı eksiksiz bir geçmiş ve fiziksel muayene ile başlar. Gündüz uyuşukluğu ve horlama geçmişi önemli ipuçlarıdır. Doktorunuz uyku apnesiyle ilişkili herhangi bir fiziksel faktörü belirlemek için başınızı ve boynunuzu inceler. Doktorunuz sizden gündüz uyuşukluğu, uyku alışkanlıkları ve uyku kalitesi hakkında bir anket doldurmanızı isteyebilir. Gerçekleştirilebilecek testler şunları içerir:

Polisomnogram

Bir polisomnogram genellikle bir hastanede ya da bir uyku çalışma merkezinde yatılı kalmanızı gerektirir. Test bütün gece sürer. Siz uyurken, polisomnogram uyku ile ilgili farklı organ sistemlerinin aktivitesini ölçecektir. Şunları içerebilir:

  • beyin dalgalarını ölçen elektroensefalogram (EEG)
  • göz hareketini ölçen elektro okülogram (EOM)
  • kas aktivitesini ölçen elektromiyogram (EMG)
  • kalp atışı ve ritmi ölçen elektrokardiyogram (EKG veya ECG)
  • Kanınızdaki oksijen seviyenizdeki değişiklikleri ölçen nabız oksimetre testi
  • arter kan gazı analizi (ABG)

EEG ve EOM

EEG sırasında, uyku öncesi, uyku esnasında ve sonrasında beyin dalgalarını izleyecek elektrotlar kafa derinize bağlanır. EOM göz hareketini kaydeder. Sağ gözün dış köşesinin 1 santim yukarısına küçük bir elektrot, sol gözün dış köşesinin 1 santimetre altına küçük bir elektrot yerleştirilir. Gözler merkezden uzaklaştığında, bu hareket kaydedilir.

Beyin dalgaları ve göz hareketleri doktorlara uykunun farklı evrelerinin zamanlamasını anlatır. Uykunun evreleri REM olmayan (hızlı göz hareketi olmayan) ve REM’dir (hızlı göz hareketi). REM uykusu sırasında rüya görme, kas tonusu ve hareketinde azalma ve felç görülür.

EMG

EMG sırasında çeneye iki elektrot yerleştirilir: biri çene çizgisinin üstünde ve diğeri çenenin altında. Her bir kemiğin üzerine başka bir elektrot yerleştirilir. EMG elektrotları kas hareketleri sırasında oluşan elektriksel aktiviteyi toplar. Uyku sırasında derin kas gevşemesi yapılmalıdır. EMG, kaslarınız gevşerken ve uyku sırasında hareket ederken ortaya çıkar.

EKG

12 uçlu EKG, doktorunuzun kalp hastalığınızın olup olmadığını belirlemesine yardımcı olabilir. Uzun süredir devam eden yüksek tansiyon EKG’de de değişikliklere neden olabilir. Kalp atış hızı ve ritmin izlenmesi, doktorların apne dönemlerinde herhangi bir kalp rahatsızlığınızın olup olmadığını görmelerini sağlar.

Nabız Oksimetresi

Bu testte nabız oksimetresi adı verilen küçük bir cihaz, parmak ucu veya kulak memesi gibi iyi kan akışına sahip ince bir bölgeye tutturulur. Nabız oksimetresi, kanınızda ne kadar oksijen olduğunu ölçmek için kırmızı ve kızılötesi LED’li küçük bir yayıcı kullanır. Kanınızdaki oksijen miktarı veya oksijen doygunluğu, apne dönemlerinde azalır. Normalde, oksijen doygunluğu yüzde 95-100 civarındadır. Doktorunuz sonuçlarınızı yorumlayacaktır.

Arteryel Kan Gazı (ABG)

Bu çalışmada, bir arterden kan almak için şırınga kullanılmıştır. Arter kan gazı, atardamar kanında aşağıdakileri içeren çeşitli faktörleri ölçer:

  • oksijen iktarı
  • oksiyen doygunluğu
  • kısmi oksijen basıncı
  • kısmi karbondioksit basıncı
  • bikarbonat seviyesi

Bu test doktorunuza oksijen miktarı, karbondioksit ve kanınızın asit-baz dengesi hakkında daha ayrıntılı bir tablo verecektir. Ayrıca, fazladan oksijene ihtiyacınız olup olmadığını ve ne zaman ihtiyacınız olduğunu doktorunuza bilecektir.

Uyku Apnesi Tedavisi

Uyku apnesinin tedavisindeki amaç uyku sırasında hava akımının engellenmediğinden emin olmaktır. Tedavi yöntemleri şunları içerir:

Klio Verme

Kilo kaybı, OSA semptomlarında mükemmel bir rahatlama sağlar.

Burun Dekonjestanları

Nazal dekonjestanların hafif OSA’da etkili olma olasılığı daha yüksektir. Horlamayı gidermeye yardımcı olabilirler.

Sürekli Pozitif Havayolu Basıncı (CPAP)

Sürekli pozitif hava yolu basıncı (CPAP) tedavisi, obstrüktif uyku apnesinin ilk tedavi hattıdır. CPAP, gece giyilen yüz maskesi ile yönetilir. Yüz maskesi, gece hava yollarını açık tutmak için yavaşça pozitif hava akımı sağlar. Pozitif hava akımı hava yollarını açık tutar. CPAP uyku apnesinin tedavisinde oldukça etkilidir. Alt çenenin ileri konumda durması için bir dental cihaz da gerekli olabilir.

Bilevel Pozitif Havayolu Basıncı (BiPAP veya BPAP)

Bilevel pozitif hava yolu basınç makineleri, CPAP tedavisi etkili değilse, bazen OSA’nın tedavisi için kullanılır. BiPAP makineleri nefes alıp vermenize cevap veren yüksek ve alçak ayarlara sahiptir. Bu, solumaya karşı soluma sırasında basıncın değişmesi anlamına gelir.

Konumsal Terapi

Sırt üstü uyku (sırtüstü pozisyon) bazı insanlar için uyku apnesini daha da kötüleştirebildiğinden, uyku apnesi olanların diğer pozisyonlarda uyumayı öğrenmelerine yardımcı olmak için pozisyon terapisi kullanılır. Pozisyonel tedavi ve CPAP kullanımı bir uyku merkezindeki bir profesyonel ile tartışılabilir.

Ameliyat

Uvulopalatofaringoplasti (UPPP) boğazın arkasından fazla dokuların alınmasını içerir. UPPP, OSA için en yaygın ameliyat türüdür ve horlamayı gidermeye yardımcı olur. Bununla birlikte, bu ameliyatın uyku apnesini tamamen ortadan kaldırdığı kanıtlanmamıştır ve komplikasyonları olabilir.

Trakeostomi son çare olarak yapılabilir. Trakeostomi, nefes borusunda boğazdaki tıkanıklığı atlayan bir açıklığı delmektedir.

Uyku apnesi CPAP gibi tedavilere cevap vermediğinde, yüzdeki ve başka yerlerdeki yapısal sorunları düzeltmek için başka cerrahi prosedürler gerekebilir. Şişmiş bademcikler veya adenoidler nedeniyle OSA’lı çocukların yaklaşık yüzde 75’i ameliyattan kurtulur. Amerikan Uyku Apnesi Derneği (ASAA), Amerikan Pediatri Akademisi’nin, bademcikleri veya adenoidleri nedeniyle uyku problemi olan çocuklar için tercih edilen tedavi olarak bademciklerin ve adenoidlerin cerrahi olarak alınmasını onayladığını söylüyor.

Obstrüktif Uyku Apnesinin Genel Görünümü Nedir?

Gündüz uyuşukluk yaşıyorsanız veya sürekli uyumakta zorluk çekiyorsanız, her zaman doktorunuzla konuşmalısınız. OSA, semptomları yönetilebilir hale getiren birçok farklı tedavi seçeneğine sahiptir. Doktorunuz yaşam tarzı değişikliklerini ve diğer tedavileri birleştiren bir tedavi planı oluşturacaktır.

Bu makale Appvice Psikoloji Otoriteleri tarafından bilimsel verilere dayalı olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.

Puan Ver