Tip 1 ve Tip 2 Diyabet Nedir, Belirtileri ve Tedavisi – Rehber

Appvice Onaylı

Tip 1 ve Tip 2 Diyabet Farkları Nedir?

İki ana diyabet türü vardır: tip 1 ve tip 2. Her iki diyabet tipi, vücudunuzun kan şekeri veya glikozu düzenleme şeklini etkileyen kronik hastalıklardır. Glikoz vücudunuzun hücrelerini besleyen bir yakıttır, ancak hücrelerinize girmek için bir anahtara ihtiyacı vardır. İnsülin bu anahtardır. Bu yazımızda “Tip 1 ve Tip 2 diyabet nedir?” sorusunu cevaplandırıp iki diyabet türü arasındaki farkları inceleyeceğiz.

Tip 1 diyabet hastaları insülin üretmezler. Bir anahtarın olmadığını düşünebilirsiniz.

Tip 2 diyabet hastaları, İnsüline yanıt vermeleri gerektiği gibi yanıt vermezler ve daha sonra hastalıkta genellikle yeterli insülin yapmazlar. Bunun bozuk bir anahtara sahip olduğunu düşünebilirsiniz.

Her iki diyabet türü de kronik olarak yüksek kan şekeri seviyelerine neden olabilir. Bu diyabet komplikasyon riskini arttırır.

Diyabet Belirtileri Nelerdir?

Her iki diyabet türü, kontrol edilmezse, aşağıdakiler gibi birçok benzer belirtiyi taşır:

  • Sık idrara çıkma
  • Çok susamak ve çok sıvı tüketimi
  • Çok aç hissetmek
  • Çok yorgun hissetmek
  • Bulanık görmek
  • Yaraların veya kesiklerin düzgün iyileşmemesi

Tip 1 diyabet hastaları ayrıca sinirlilik ve ruh hali değişiklikleri yaşayabilir ve istemeden kilo verebilirler. Tip 2 diyabeti olan kişilerde ise ellerinde veya ayaklarında uyuşma ve karıncalanma olabilir.

Tip 1 ve tip 2 diyabet belirtilerinin çoğu benzer olmasına rağmen, çok farklı şekillerde ortaya çıkarlar. Tip 2 diyabet hastalarının çoğunda yıllarca belirti olmaz. Sonra sık sık tip 2 diyabet belirtileri zamanla gelişir. Tip 2 diyabeti olan bazı kişilerin hiçbir belirtisi yoktur ve komplikasyonlar gelişene kadar durumlarını anlayamazlar.

Tip 1 diyabetin belirtileri hızlı, tipik olarak birkaç hafta boyunca gelişir. Bir zamanlar çocuk diyabeti bilinen tip 1 diyabet, genellikle çocuklukta veya ergenlikte gelişir. Ancak, daha sonra hayatında Tip 1 diyabet olmak da mümkündür.

Diyabet Nedenleri Nelerdir?

Tip 1 ve tip 2 diyabet benzer isimlere sahip olabilir, ancak benzersiz nedenlerle farklı hastalıklardır.

Tip 1 Diyabetin Sebepleri

Vücudun bağışıklık sistemi zararlı virüsler ve bakteriler gibi yabancı istilacılarla savaşmaktan sorumludur. Tip 1 diyabet hastalarında, bağışıklık sistemi, hata olarak vücudun kendi sağlıklı hücrelerini yabancı istilacılar olarak anlar. Bağışıklık sistemi pankreastaki insülin üreten beta hücrelerine saldırır ve tahrip eder. Bu beta hücreler yok edildikten sonra, vücut insülin üretemez.

Araştırmacılar bağışıklık sisteminin neden vücudun kendi hücrelerine saldırdığını bilmiyorlar. Virüslere maruz kalma gibi genetik ve çevresel faktörlerle ilgili olabilir. Araştırma devam ediyor.

Tip 2 Diyabetin Sebepleri

Tip 2 diyabet hastaları insülin direncine sahiptir. Vücut hala insülin üretmekte, ancak etkili bir şekilde kullanamamaktadır. Araştırmacılar bazılarının neden insülin direnci oluşturup, diğerlerinin oluşturmadığından emin değildir, ancak aşırı kilo ve hareketsizlik gibi çeşitli yaşam tarzı faktörleri etkili olabilir.

Diğer genetik ve çevresel faktörler de etkilidir. Tip 2 diyabet gelişiminde, pankreasınız daha fazla insülin üreterek telafi etmeye çalışacaktır. Vücudunuz etkili bir şekilde insülin kullanamadığından, kan dolaşımınızda glikoz birikir.

Diyabet Ne Kadar Yaygındır?

Tip 2 diyabet, tip 1’den çok daha yaygındır. 2017 Ulusal Diyabet İstatistikleri raporuna göre, ABD’de diyabetli 30.3 milyon insan var. Bu 10 kişiden 1’e yakın bir rakam. Diyabetle yaşayan bu insanların yüzde 90 ila 95’i tip 2 diyabet hastası.

Diyabetli kişilerin yüzdesi yaşla birlikte artar. Genel popülasyonun yüzde 10’undan azının diyabeti vardır, ancak 65 yaş ve üstü kişilerde görülme oranı yüzde 25.2’ye ulaşıyor. 2015’te 18 yaşın altındaki çocukların sadece yüzde 0.18’inde diyabet vardı.

Erkekler ve kadınlar diyabeti neredeyse aynı oranda alıyorlar, ancak bazı ırklar ve etnik kökenlerde insidans oranları daha yüksek. Amerika yerlileri ve Alaska yerlileri hem kadınlarda hem de erkeklerde en yüksek diyabet prevalansına (oranına) sahiptir. Siyah ve Hispanik Nüfus, hispanik olmayan beyazlardan daha yüksek diyabet oranlarına sahip.

Tip 1 Ve Tip 2 Diyabet İçin Risk Faktörleri Nelerdir?

Tip 1 diyabet için risk faktörleri şunları içerir:

  • Aile Geçmişi: Ailesi veya tip 1 diyabetli kardeşi olan kişilerin geliştirme riski daha yüksektir.
  • Yaş: Tip 1 diyabet her yaşta ortaya çıkabilir, ancak çocuklar ve ergenler, arasında en yaygın olanıdır.
  • Coğrafya: Tip 1 diyabet oranı, ekvatordan uzaklaştıkça artar.
  • Genetik: Bazı genlerin varlığı, tip 1 diyabet geliştirme riskinin arttığına işaret eder.

Tip 1 diyabet önlenemez.

Eğer şu durumlardan birine sahipseniz siz de tip 2 diyabet geliştirme riski altındasınız:

  • Prediyabet olması
  • Fazla kilolu ya da obez
  • Tip 2 diyabetli bir aile üyesine sahip olmak
  • 45 yaş üstü olmak
  • Fiziksel olarak etkin olmama
  • Hamilelik döneminde hiç gebelik diyabeti geçirmemişseniz
  • 9 kilodan ağır bir bebek doğumunda
  • Afrika-Amerikalı, İspanyol veya Latin Amerikan, Amerikan yerlisi veya Alaska yerlisi kökenlerine sahip olma
  • Polikistik over sendromu olması
  • Çok fazla karın yağına sahip olmak

Tip 2 diyabet geliştirme riskinizi yaşam tarzı değişiklikleri ile azaltmak mümkün olabilir:

  • Sağlıklı olarak kilonuzu koruyun.
  • Fazla kilonuz varsa, sağlıklı bir kilo verme planı geliştirmek için doktorunuza danışın.
  • Aktivite seviyenizi arttırın.
  • Dengeli bir diyet yapın ve şekerli veya aşırı işlenmiş gıda alımınızı azaltın.

Tip 1 Ve Tip 2 Diyabet Nasıl Teşhis Edilir?

Hem tip 1 hem de tip 2 diyabet için birincil test, glise edilmiş hemoglobin (A1C) testidir. A1C testi, son 2 ila 3 ay boyunca ortalama kan şekeri seviyenizi belirleyen bir kan testidir. Doktorunuz kanınızı alabilir veya size küçük parmak iğnelerinden verebilir.

Kan şekeri seviyeleriniz son birkaç ay boyunca ne kadar fazlaysa, A1C seviyeniz o kadar yüksek olur. 6.5 veya daha yüksek bir A1C seviyesi diyabeti gösterir.

Tip 1 ve Tip 2 Diyabet Tedavisi 

Tip 1 diyabetin tedavisi yoktur. Tip 1 diyabet hastaları insülin üretmez, bu yüzden düzenli olarak vücudunuza enjekte edilmesi gerekir. Bazı insanlar mide, kol veya kalça gibi yumuşak dokuya günde birkaç kez enjeksiyon yapar. Diğer insanlar insülin pompaları kullanır. İnsülin pompaları, küçük bir tüp aracılığıyla vücuda sabit miktarda insülin sağlar.

Kan şekeri testi, tip 1 diyabetin yönetilmesinin önemli bir parçasıdır, çünkü seviyeler hızlı bir şekilde artabilir.

Tip 2 diyabet yalnızca diyet ve egzersizle kontrol edilebilir ve hatta tersine çevrilebilir, ancak birçok kişinin ekstra desteğe ihtiyacı vardır. Yaşam tarzı değişiklikleri yeterli değilse, doktorunuz vücudunuzun insülini daha etkin kullanmasına yardımcı olacak ilaçlar yazabilir.

Kan şekerinizi izlemek, diyabet yönetiminin önemli bir parçasıdır, çünkü hedef seviyelerinizi karşılayıp karşılamadığınızı öğrenmenin tek yolu budur. Doktorunuz kan şekerinizi ara sıra veya daha sık test etmenizi önerebilir. Kan şekeriniz yüksekse, doktorunuz insülin enjeksiyonlarını önerebilir.

Dikkatli izleme ile kan şekeri seviyenizi normale döndürebilir ve ciddi komplikasyonların gelişmesini önleyebilirsiniz.

Diyabet Diyeti

Beslenme yönetimi, diyabetle yaşayan insanlar için yaşamın önemli bir parçasıdır.

Tip 1 diyabetiniz varsa, belirli tür yiyecekleri yedikten sonra ne kadar insülin enjekte etmeniz gerekebileceğini belirlemek için doktorunuzla birlikte çalışın. Örneğin, karbonhidratlar, tip 1 diyabetli kişilerde kan şekeri seviyesinin hızla artmasına neden olabilir. İnsülin alarak buna karşı koymanız gerekecek, ancak ne kadar insülin alacağınızı da bilmeniz gerek.

Tip 2 diyabet hastalarının sağlıklı beslenmeye odaklanması gerekir. Kilo kaybı genellikle tip 2 diyabet tedavi planının bir parçasıdır, bu nedenle doktorunuz düşük kalorili bir yemek planı önerebilir. Bu, hayvansal yağ ve abur cubur tüketiminizi azaltmak anlamına gelebilir.

Bu makale Appvice Diyetetik Otoriteleri tarafından bilimsel verilere dayalı olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.

Sedef Olcay Web Banner

Puan Ver