Serotonin Sendromu Nedir Belirtileri Nelerdir Kapsamlı Rehber

Appvice Onaylı

Serotonin Sendromu Ne Demek?

Serotonin sendromu, vücudunuzda çok fazla serotonin oluştuğu zaman meydana geldiğine inanılan potansiyel olarak ciddi bir negatif ilaç reaksiyonudur. Serotonin, kimyasal bir ileticidir (nörotransmitter) ve sinir hücreleri normalde serotonin üretir. Ancak bu hormonun vücutta yeterli düzeyde bulunmaması, psikolojik ve fiziksel birçok problemin ortaya çıkmasına sebep olabilir. Serotonin hormonu aşağıdakiler gibi vücutta birçok faaliyetin düzenlenmesine yardımcı olur:

  • Sindirim
  • Kan akışı
  • Vücut ısısı
  • Nefes alıp verme

Serotonin aynı zamanda sinir ve beyin hücrelerinin düzgün işleyişinde de önemli bir rol oynar. Birçok tıp ve sağlık uzmanı tarafından serotoninin kişinin ruh halini etkilediği iddia edilmektedir.
Farklı tipteki rahatsızlıklarınız olması sebebi ile size reçete edilmiş olan farklı ilaçları aynı anda aldığınız takdirde, vücudunuzdaki serotonin seviyesi çok fazla yükselmiş olabilir. Serotonin sendromuna yol açabilecek ilaç türleri arasında, depresyon ve migren ağrılarını tedavi etmek için kullanılan veya vücudunuzun herhangi bir yerindeki ağrıyı yatıştırmak için kullanılan ilaçlar vardır.

Vücudunuzda oluşabilecek aşırı miktardaki serotonin, hafif veya şiddetli düzeydeki çeşitli semptomlara neden olabilir. Bu semptomlar beyni, kasları ve vücudun diğer bazı kısımlarını sizi rahatsız edebilecek şekilde etkileyebilir.

Serotonin sendromu, serotonin ile etkileşime girebilme potansiyeli olan yeni bir ilaca başladığınız zaman ortaya çıkabilir. Aynı şekilde mevcut durumda kullanmakta olduğunuz bir ilacın dozajını arttırdığınız zaman da oluşabilir. Bununla birlikte bu sendromun, iki veya daha fazla ilacı birlikte alındığı zaman da ortaya çıkması muhtemeldir. Eğer hemen tedavi altına alınmazsanız serotonin sendromu sizin için tehlikeli sonuçlar doğurabilir, hatta ölümcül bile olabilir.

Serotonin Sendromu Belirtileri Nelerdir?

Yeni bir ilacı aldıktan veya mevcut bir ilacın dozunu artırdıktan sonraki süreci takip eden dakikalar veya saatler içinde serotonin semptomlarınız vücudunuzda belirmeye başlar. Sendromun belirtileri şunları içerebilir:

  • Sersemleme (konfüzyon)
  • Oryantasyon bozukluğu
  • Huzursuzluk (irritabiliti)
  • Anksiyete
  • Kas spazmları
  • Kas sertleşmesi
  • Sarsıntı
  • Titreme
  • İshal
  • Hızlı kalp atışı veya kalp çarpıntısı (taşikardi)
  • Yüksek tansiyon
  • Mide bulantısı
  • Halüsinasyon görme
  • Hiperrefleksi veya aşırı aktif refleks gösterme
  • Gözbebeklerinin irileşmesi

Serotonin sendromunun daha şiddetli ve ciddi olduğu vakalarda, gözlemlenen semptomlar ise şunları içerebilir:

  • Tepkisizlik
  • Koma hali
  • Hastalık nöbetleri
  • Aritmik (düzensiz) kalp atışı

Serotonin Sendromunun Nedenleri Nelerdir?

Genel olarak bu rahatsızlık, iki veya daha fazla ilacı, reçete ile satılmayan yasadışı herhangi bir ilacı veya serotonin seviyesini artıran besin takviyelerini birleştirdiğiniz zamanlarda ortaya çıkar. Örneğin, şu anda kullandığınız bir antidepresan ilacını aldıktan sonra migren ağrılarınızı yatıştırmak için de bir başka ilaç almış olabilirsiniz. Antibiyotik, HIV ve AIDS tedavisinde kullanılan anti-viral ilaçlar ile mide bulantısını gidermek ve ağrı kesici olarak yazılan bazı reçeteli ilaçlar da vücudunuzdaki serotonin düzeylerini artırabilir.

Serotonin sendromu ile ilişkili olabilecek ilaç ve besin takviyelerinden bazıları şunlar olabilir.

Antidepresanlar

Serotonin sendromuyla ilişkili anti-depresan ilaçları şunları içermektedir:

  • Celexa ve Lustral gibi seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI)
  • Effexor gibi serotonin ve norepinefrin geri alım inhibitörleri (SNRI)
  • Nortriptilin ve amitriptilin gibi trisiklik antidepresanlar
  • Nardil ve Marplan gibi monoamin oksidaz inhibitörleri (MAOI)
  • Bunlardan başka anti-depresan olarak kullanılan ilaçlar

Migren İlaçları (triptan sınıfı)

“Triptan” adı verilen ilaç kategorisindeki migren ilaçları da serotonin sendromu ile ilişkilidir. Bu ilaçlardan bazıları şunlardır:

  • Almotriptan (Axert)
  • Naratriptan (Amerge)
  • Sumatriptan (Imitrex)

Uyuşturucu Maddeler

Bazı yasadışı ilaçlar da serotonin sendromu ile yakından ilişkilidir. Bu ilaçlardan bazıları şunlardır:

  • LSD (asit)
  • Ecstasy (MDMA)
  • Kokain
  • Amfetaminler

Bitkisel Takviyeler

Hasta olduğumuz zamanlarda tedavi amaçlı aldığımız bazı bitkisel takviyeler de serotonin sendromu ile ilişkilidir. Bu bitkisel takviyelerden bazıları şunları içerir:

  • Sarı Kantaron
  • Ginseng

Soğuk Algınlığı ve Öksürük İlaçları

İçeriğinde dekstrometorfan bulunan ve reçetesiz satılan bazı soğuk algınlığı ve öksürük ilaçları serotonin sendromu ile ilişkilidir. Bu ilaçlardan bazıları şunları içerir:

  • Robitussin DM
  • Delsym

Serotonin Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?

Serotonin sendromunu teşhis etmek için kullanılan spesifik bir laboratuar testi yoktur. Doktorunuz teşhis ve tedavinize ilk olarak tıbbi geçmişinizi ve semptomlarınızı gözden geçirerek başlayabilir. Özellikle son haftalarda serotonin ilaçları ile etkileşime girebilecek herhangi bir ilaç kullanıyorsanız veya yasadışı ilaçlar kullanıyorsanız doktorunuzu bundan mutlaka haberdar etmeniz gerekmektedir. Bu bilgi doktorunuzun sizin için daha doğru bir tanı koymasına yardımcı olabilir.

Doktorunuz doğru bir teşhis koyabilmek için genellikle başka birkaç test daha yapacaktır. Doktorunuzun yapacak olduğu bu testler, belirli organların veya vücut fonksiyonlarının bu sendromdan etkilenip etkilenmediğini öğrenmesine yardımcı olacaktır. Ayrıca bu testler doktorunuzun diğer hastalık semptomlarını görmezden gelerek doğru teşhisi koymasına yardımcı olabilir.
Bazı vakalarda serotonin sendromuna benzer semptomlar ile karşı karşıya kalınabilir. Bu semptomları enfeksiyonlar, aşırı dozda ilaç kullanımı ve hormonal problemler içerebilir. Bununla birlikte nöroleptik malign sendromu (NMS) olarak bilinen bir hastalığın da benzer semptomları vardır. Bu hastalık vücudun psikotik hastalıkları tedavi etmek için kullanılan ilaçlara karşı geliştirdiği ters bir reaksiyon sonucu meydana gelir.

Doktorunuzun sizden yapılmasını isteyebileceği testler şunları içerir:

  • Tam bir kan sayımı (CBC)
  • Kan kültürü
  • Tiroid fonksiyon testleri
  • İlaç taraması
  • Böbrek fonksiyon testleri
  • Karaciğer fonksiyon testleri

Serotonin Sendromu Nasıl Geçer?

Eğer çok hafif bir serotonin sendromu vakanız varsa, doktorunuz soruna neden olan ilacı tespit ederek hemen bu ilacı bırakmanızı ve uygun besinler tüketmenizi tavsiye edebilir. Ancak semptomlarınız oldukça ciddi ve şiddetli ise, vakit kaybetmeden hastaneye gitmeniz gerekir. Hastanede doktorunuz genel durumunuzu sendromun seyrini yakından takip edecektir. Bununla birlikte aşağıdaki tedavileri veya bu tedavilerden bazılarını alabilirsiniz:

  • Hastalığa neden olan ilacın tespit edilerek alımının durdurulması
  • Dehidratasyon (sıvı kaybı) ve yüksek ateş için intravenöz (damardan verilen) sıvılar
  • Kas sertleçmesini veya ajitasyonunu hafifletmeye yardımcı olan ilaçlar
  • Serotonin hormonunun emilimini veya kullanımını bloke eden ilaçlar

Serotonin Sendromu ile İlişkili Komplikasyonlar Nelerdir?

Serotonin sendromunun sebep olabileceği şiddetli kas spazmları, kas dokusunun bozulmasına neden olabilir. Kas dokunun bozulması ise ciddi böbrek hasarlarına yol açabilir. Doktorunuzun, vücudunuzda oluşması muhtemel daha fazla hasarı önlemek için kaslarınızı geçici olarak felç eden ilaçları kullanması gerekebilir. Tedavi esnasında solunum tüpü ve solunum cihazının kullanılması nefes almanıza yardımcı olacaktır.

Serotonin Sendromunun Uzun Vadeli Görünümü

Serotonin sendromu için öngörülen uzun vadeli tedavi oldukça iyi sonuçlar ortaya çıkarmıştır. Serotonin seviyeleri tedavi sırasında veya sonrasında normale döndüğünde genel olarak daha başka bir problem ile karşılaşılmaz. Bununla birlikte, eğer rahatsızlık durumu tedavi edilmezse serotonin sendromu ölümcül olabilir.

Serotonin Sendromu Nasıl Önlenebilir?

Serotonin sendromunu elbette her zaman önleyemezsiniz. Ancak bunun için göz önünde bulundurmanız gereken bazı önlemler söz konusu. Örneğin ilke olarak doktorunuzun hangi ilaçları aldığınızı bildiğinden emin olun. Bununla birlikte serotonin düzeylerini arttırdığı bilinen bir ilaç kombinasyonunu kullanıyorsanız doktorunuz sizi yakından takip etmelidir. Serotonin sendromu özellikle yeni bir ilaca başladıktan hemen sonra veya hâlihazırda kullandığınız ilacın dozunu artırdıktan hemen sonra meydana gelebilir. Bu yüzden kullanılan ilaçların doktor tarafından bilinmesi teşhis ve tedavi süreci için oldukça önemlidir. Tedavi sırasında serotonin eksikliğine de dikkat edilmelidir.

Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi Başkanlığı (FDA), hastaları serotonin sendromu riski konusunda uyarmak için ürünlerin üzerine uyarı etiketlerinin yapıştırılması zorunlu kılmaktadır.

Bu makale Appvice Psikoloji olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.

Puan Ver