Appvice şimdi indirin

Psikotik Depresyon Nedir? Tedavi Süresi ve Daha Fazlası

Appvice Onaylı

Psikotik Depresyon Nedir?

Psikotik depresyon, majör depresyon bozukluğu olarak da adlandırılan psikotik özellikler gösteren ve hekim tarafından teşhis ve tedavi edilmesi gereken ciddi bir hastalıktır. 

Majör depresyon bozukluğu, kişinin hayatını birçok yönden yaşanmaz hale getiren yaygın bir hastalıktır. Duygu durumunu, davranışları, uyku ve iştah gibi çeşitli fiziksel fonksiyonları etkiler. Majör depresyon bozukluğu olan kişiler genellikle daha önceden yapmaktan hoşlandıkları etkinliklere karşı ilgilerini kaybeder, günlük işlerini yapmakta güçlük çekerler. Bu durum öyle bir noktaya gelebilir ki kişi, hayatın yaşamaya değer olmadığını düşünmeye başlar.

Majör depresyonu olanların yaklaşık %20’sinin psikoz belirtileri gösterdiği tahmin edilmektedir. Majör depresyon ile psikozun bu bileşimine psikotik depresyon denir. Psikiyatri terminolojisindeyse bu hastalık “psikotik özellik gösteren majör depresyon bozukluğu” olarak adlandırılır. Bu hastalık kişinin var olmayan şeyleri görmesi, duyması yahut bunlara inanması ile tanımlanır.

Psikotik özellik gösteren majör depresyon bozukluğunun iki farklı tipi vardır. Her ikisinde de sanrılar ve halüsinasyonlar ortaktır, ancak birinci tipte hasta duygu durumuyla uyumlu psikoz belirtileri gösterirken, ikinci tipte uyumsuz belirtiler gösterir.

Duygu durumuyla uyumlu psikotik özellikler gösteren majör depresyonda sanrı ve halüsinasyonlar kişinin depresif durumuyla uyumludur; örneğin kişisel yetersizlik hissi, suçluluk duygusu ya da değersizlik hissi gibi. Duygu durumuyla uyumsuz psikotik özellikler gösteren majör depresyondaysa sanrı ve halüsinasyonlar kişinin durumuyla uyumsuz olur. Bazı vakalarda duygu durumuyla uyumlu ve uyumsuz psikotik özellikler bir arda görülebilir.

Her iki tipte görülen belirtiler de son derece tehlikelidir, çünkü sanrı ve halüsinasyonlar kişinin intihar etme veya başkasına zarar verme riskini artırır. Erken teşhis ve hızlı tedavi bu durumlarda kişinin kendisine veya başkasına zarar vermesini önlemek açısından çok önemlidir.

Psikotik Depresyon Belirtileri Nelerdir?

Psikotik depresyon hastaları majör depresyon belirtilerinin yanı sıra psikoz belirtileri de gösterir

Belirtiler arasında:

  • Bitkinlik
  • Alınganlık
  • Konsantrasyon güçlüğü
  • Umutsuzluk ve çaresizlik hissi
  • Değersizlik hissi ve kendine karşı duyulan nefret
  • İnziva
  • Daha önceden sevilen etkinliklere karşı isteksizlik
  • Uyku bozuklukları
  • İştah değişimleri
  • Nedensiz ve ani kilo kaybı veya kilo alma
  • İntihar düşünceleri ve sözlerin sayabiliriz.

Psikoz, kişinin gerçeklikle bağının zayıflaması ya da tümüyle kopmasıyla tanımlanır. Psikoz belirtileri sanrılar, gerçek olmayan inançlar, algılar ve halüsinasyonlardır. Kişi var olmayan şeyleri görür, duyar ve onlara inanır.

Bazı insanlar kendi sağlık durumları ile ilgili inançlar geliştirebilir. Örneğin aslında kanser olmadıkları halde kanser olduklarına inanabilir. Kimileriyse kendilerini eleştiren bazı sesler duyabilir; örneğin hasta, aslında var olmayan birinin kendisine “sen işe yaramazsın”, “boşu boşuna yaşıyorsun” ya da “senin yaşamanın bir anlamı yok” dediğini duyabilir.

Bu tür sanrı ve halüsinasyonlar hastaya gerçek gibi gelir. Bazı durumlarda hastanın kendisine ve başkalarına zarar vermesine neden olabilirler. Bu belirtiler, bu yüzden derhal tedavi edilmelidir

İntihara Karşı Neler Yapılabilir?

Eğer bir yakınınızın intihar edeceğini ya da başkalarına zarar verebileceğini düşünüyorsanız aşağıdakileri yapabilirsiniz:

  • 112’yi arayarak durumu yetkililere bildirip yardım isteyin.
  • Yardım gelene kadar şahsın yanında kalın.
  • Çevrenizdeki tehlikeli objeleri (bıçak, silah, ilaç vb.) kaldırın.
  • Kişiyi dinleyin, ancak onu yargılamayın, tehdit etmeyin ya da ona bağırmayın.

Psikotik Depresyon Sebepleri

Psikotik depresyona nelerin neden olduğu tam olarak bilinmemektedir. Ne var ki ailesinde akıl hastalığı olan bireylerin psikotik depresyon geliştirme olasılıkları daha yüksektir. Bu hastalık tek başına yahut başka bir hastalığın sonucu olarak ortaya çıkabilir.

Araştırmacılar psikotik depresyonun birçok faktöre bağlı olduğunu düşünmektedir. Genetik faktörler, stres vb. etkilerin bir bileşiminin beyindeki kimyasalların dengesini değiştirerek psikotik depresyonun gelişimine yol açtığı düşünülmektedir. Ayrıca hormonal dengedeki değişimler de bu hastalığın gelişimini tetikleyebilir.

Psikotik Depresyon Nasıl Teşhis Edilir?

Psikotik depresyon, kişinin kendisine ve başkalarına zarar vermesine neden olabilen ciddi bir hastalıktır. Kendisinde psikotik belirtiler gözlemleyen kişi veya çevresinde bu tür belirtiler gösteren insanlar olanlar, vakit kaybetmeden bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşmelidir.

Hekimlerin yapacağı ilk şey, hastayı tam fiziksel muayeneden geçirmek ve hastanın geçmişini, duygu ve düşüncelerini anlamak üzere ona sorular yöneltmektir. Ayrıca belirtilerin başka hastalıklardan kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlamak için  kan ve idrar testi de isteyebilirler. Eğer hastanın ailesinde bipolar bozukluğu olan varsa, manik ve hipomanik epizodlar olup olmadığına bakarlar. Bu, hastada bipolar bozukluk olduğunu veya olmadığını belirlemek için değil yanlış teşhis koyma olasılığını azaltmak için yapılır.

Eğer hasta majör depresyon belirtileri ile birlikte psikoz belirtileri gösteriyorsa, hekim psikotik depresyondan şüphelenecektir. Ancak aile hekimleri veya pratisyen hekimler gibi birinci basamak sağlık hizmeti veren hekimlerin kesin tanı koymaları zor olabilir. Psikoz semptomları belirgin olmayabilir. Ayrıca hastalar halüsinasyon gördüklerini sanrılar yaşadıklarını gizleme eğilimi gösterebilirler. Bu durumda birinci basamak hekimleri hastayı genellikle psikiyatriste yönlendirir.

Bir hastaya majör depresyon teşhisi konulabilmesi için, hastanın iki haftadan uzun süredir depresyon belirtileri gösteriyor olması gerekir. Ayrıca aşağıdaki belirtilerden en az beşini göstermesi şarttır:

  • Ajitasyon ya da motor fonksiyonlarda yavaşlama
  • İştahta değişim, kilo alma ya da kaybetme
  • Depresif ruh hali
  • Konsantrasyon güçlüğü
  • Suçluluk duygusu
  • Uyku bozukluğu (fazla ya da az uyuma)
  • Hayata karşı isteksizlik
  • Bitkinlik
  • Ölüm yahut intihar düşüncesi

Psikotik depresyon teşhisi için hastanın bu majör depresyon belirtilerinin yanı sıra sanrı ve halüsinasyonlar gibi psikoz belirtileri de göstermesi gerekir.

Psikotik Depresyon Tedavi Süresi

Bu hastalık antidepresan ve antipsikotik ilaçlar ya da elektrokonvülsif tedavi ile tedavi edilebilir. Tüm ruhsal bozukluklarda olduğu gibi bu hastalığa sahip olan kişiler ve aileleri de tüm tedavi seçeneklerini hekimle görüşmelidir.

Psikotik depresyona karşı genellikle antidepresan ve antipsikotik ilaçlar birlikte yazılır. Bu ilaçlar, psikotik depresyonlu hastalarda genellikle dengesi bozulan nörotransmittör maddeleri etkiler. Birçok vakada fluoxetine (Prozac) gibi seçici serotonin geri-alım inhibitörlerinin yanı sıra aşağıdaki antipsikotiklerden biri kullanılır:

  • Olanzapine (Zyprexa)
  • Quetiapine (Seroquel)
  • Risperidone (Risperdal)

Psikotik depresyon tedavisi ne kadar sürer derseniz, bu ilaçların etki göstermesi birkaç hafta hatta birkaç ay alabilir.

Bazı hastalar bu ilaçlara daha yavaş yanıt verir. Bu vakalarda belirtilerde iyileşme sağlamak için elektrokonvülsif tedaviye başvurulabilir. Elektroşok tedavisi olarak da bilinen elektrokonvülsif tedavi, psikotik depresyon belirtilerinin tedavisinde güvenli ve etkili olduğu kanıtlanmış bir yöntemdir. Bu tedavide kontrollü bir biçimde beyne elektrik akımı verilir. Elektirik akımı ile beyinde ritmik bir elektrik aktivitesi oluşur ve nörotransmitter maddeler salınması sağlanır. Elektrokonvülsif tedavi genellikle hastanelerde, hasta anestezi altındayken uygulanır.

Psikotik Depresyonda Tedavinin Başarısı

Psikotik depresyon tedavisinin başarısı erken teşhise bağlıdır. Ancak psikotik depresyon vakaların çoğu tedavi edilebilir. Eğer psikotik depresyonunuz varsa tedavi programına istikrarlı biçimde devam etmeniz gerekir, çünkü iyileşme sağlanan belirtilerin nüksetmemesi verilen ilaçların düzenli biçimde uzun süre kullanılmasını gerektirir. Ayrıca düzenli bir biçimde doktorunuza gitmeniz gerekir.

İntiharı Önlemek için ne yapılabilir?

Psikotik depresyonlu hastaların intihar etme riski majör depresyonlu hastalara göre çok daha yüksektir. Eğer intihar düşünceniz varsa ya da başkalarına zarar verebileceğinizi düşünüyorsanız yahut çevrenizdeki biri bu durumdaysa, 112’yi arayarak durumu yetkililere bildirin veya bir hastanenin acil servisine başvurun.

Yasal Uyarı:

Appvice, tüm bilgilerin gerçekte doğru, kapsamlı ve güncel olduğundan emin olmak için her türlü çabayı göstermiştir. Bununla birlikte, bu makale lisanslı bir sağlık çalışanının bilgi ve uzmanlığının yerini tutamaz. Herhangi bir ilaç kullanmadan önce mutlaka doktorunuza veya diğer sağlık uzmanınıza danışmalısınız. Burada yer alan ilaç bilgisi değişebilir ve olası tüm kullanımları, talimatları, önlemleri, uyarıları, ilaç etkileşimlerini, alerjik reaksiyonları veya yan etkileri kapsanmamış olabilir. İlaç için bazı uyarıların veya diğer bilgilerin olmaması, ilaç veya ilaç kombinasyonunun tüm hastalar veya tüm özel kullanımlar için güvenli, etkili veya uygun olduğunu göstermez.

Bu makale Appvice Psikoloji Otoriteleri tarafından bilimsel verilere dayalı olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.

PUAN VER

0 Oy, Ortalama: 0,00