Öfke Nedir? Belirtileri Nelerdir? Öfke Kontrolü Nasıl Sağlanır?

Hayatın bir parçası olarak öfke; doğal ve sağlıklı bir duygu olmasının yanında doyurulmamış isteklere, beklenmeyen sonuçlara ve karşılaşılan olumsuz durumlara karşı verilen duygusal bir tepkidir.

Sağlıklı bir şekilde ifade edildiği zaman insan ilişkilerini sağlıklı kılıcı ve düzeltici bir duygu olmakla beraber kontrol edilemediği zaman son derece yıkıcı ve saldırgan davranışlara sebep olabilir. Öfkenin kişi tarafından kabul edilmesi ve ifade edilmesi gerekir. Aksi takdirde inkar edilen ve bastırılan bu duygu kişinin hem kendisine hem de çevresine pek çok olumsuz durumla etki eder.

Öfke nedir sorusuna verilecek en önemli cevaplardan biri ise öfkenin ne olduğu değil ne olmadığıdır.

Öfke; doğal ve sağlıklı bir duygu olmasının yanında doyurulmamış isteklere, beklenmeyen sonuçlara ve olumsuz durumlara karşı verilen duygusal bir tepkidir.

Öfkenin Belirtileri Nelerdir?

İnsan öfke duygusuyla birlikte fiziksel, duygusal ve bilişsel olarak birçok tepki gösterir. Tepkiler doğrudan gözlenebildiği gibi dolaylı yoldan bazı işaretler sayesinde de gözlenebilir.

Öfkenin en önemli kendini gösterme biçimleri; vurma eylemi, saldırgan davranışlar, yüksek sesle bağırarak konuşmadır. Diğer yandan kişinin kendinde hissettiği fiziksel belirtiler ise baş ağrısı, mide ağrısı, kalp atışının hızlanması şeklinde kendini gösterir. Aynı zamanda hissedilmeye başlandığı andan itibaren stres ve gerginlik artar, nefes alıp verme sıklaşır, kalp atışları hızlanır ve kan basıncı artar.

Vücut ve zihin farklı tepkiler vermeye hazırlanır. Dolaylı yoldan ise ağlama, suçluluk duygusu, depresyon, şiddete eğilim, unutkanlık ve gerginlik ile ortaya çıkar.

Öfke Kontrolü

Hafif bir kızgınlıktan büyük zararlara yol açabilecek bir hiddete kadar uzanan bu duygu farklı yoğunlukta yaşanabilir. Öfkeyi kontrol edememe sorunu her yaştan insan için sıkça rastlanılan bir problemdir.

Asıl amacı hissedilen öfkeyi doğru bir biçimde ifade etmektir. İfade edilirken saldırganlıktan ve yıkıcı tavırlardan uzak durulmalıdır.Doğru yöntemin belirlenmesi aşamasında kişinin karakterine, yaşam tarzına uygun olan yöntemin seçilmesi önemlidir. Genel olarak bilişsel, duyuşsal, iletişimsel, davranışsal ve duyusal boyutlarla kontrolü sağlanabilir.

Öfke kontrolü nasıl sağlanır konusunda yeterli bilgiye sahip olunması kişinin kendini daha sağlıklı bir şekilde ifade etmesinde yardımcı olacaktır.

Öfke Kontrolü Nasıl Sağlanır?

Öfke kontrolü sorunu küçük yaşlardan itibaren başlar ve eğer öfke kontrolü nasıl sağlanır diye doğru şekilde yönlendirilmez ya da kontrol edilmez ise de yetişkin yaşlara kadar devam edebilmektedir.

Öfkenin ani şekilde dışarı patlaması ve kişi tarafından kontrol edilememesi durumu öfke kontrolsüzlüğü olarak adlandırılmaktadır. Öfke kontrolünün sağlanmaması durumu kişilerin hem kendisi için hem de yakın çevresi ve sosyal çevresi için olumsuz bir durum oluşturmaktadır. Öfke kontrolü ile ilgili bazı kişiler yaşadıkları sorunları ya da duygusal boşlukları bahane edebilirler. Fakat bu sorunu yaşayan çoğu kişide öfke diğer duyguları tetiklemekte ve bu mekanizma düşünülenin tersine ilerlemektedir.

Çocuklarda öfke kontrolü olmaması durumunda bahsedilen bu durum daha çok ortaya çıkmakta ve çocukların birçok konuşmasında ya da davranışlarında öfke duygusu başı çekmektedir. Bu durum küçük yaşlarda dikkate alınmadığı ya da gelip geçici olacağı düşünüldüğü için fazla üzerine düşülmez ve fark edilemez. Oysa çocuklarda öfke kontrolü çok dikkat edilmesi gereken bir durumdur.

Öfkenin ani şekilde dışarı patlaması ve kişi tarafından kontrol edilememesi durumu öfke kontrolsüzlüğü olarak adlandırılmaktadır.

Çocuklarda Öfke Kontrolü Problemi

Çocukların istedikleri bir şey olmadığında ya da yapmak istemedikleri bir şeyi yapmaya zorlandığında öfkelenmesi ya da sinirlenmesi normaldir. Birçok çocuk bu duruma ağlayarak tepki verir ve bir süre sonra da bu sakinleşerek olayın etkisinden çıkar.

Eğer çocuğun kızgınlığı hala devam ediyor ve artarak şiddetleniyor ise bu durumda müdahale etmek gereklidir. Çocuklarda öfke kontrolü küçük yaşlardan itibaren gözetim altında tutularak anlaşılır. Şiddete başvurulduğu ve etrafa zarar verildiği zaman ise öfke patlaması kontrol edilemez bir hal alır.

Bu yaşlarda yapılması gereken şey bir çocuk psikoloğundan öfke kontrolü terapisi almaktır.

Öfke Kontrolü Terapisi Nasıl Yapılır?

Çocuklarda öfke kontrolü terapisi yapılırken öncelikli olarak onu kızdıran ya da öfkesinin büyümesine sebep olan şeyi bulmaktır. Bu bir kişi, bir söz ya da bir davranış olabilir.

Bunları tespit ettikten sonra ise anne baba olarak öfke kontrolü terapisi konusunda çocuğa yardımcı olmak ve onu tetikleyen bu söz ve davranışlardan uzak durmak gereklidir. Terapi süreci çok hızlı gelişmeyen fakat kesin sonuç veren bir süreçtir.

Bu süreçler uzman olan kişiler tarafından yönetilmelidir.

PUAN VER