Kalp Ritim Bozukluğu Nedir? – Kapsamlı Rehber

Appvice Onaylı

Kalp Ritim Bozukluğu Neden Olur?

Kalp ritim bozukluğu, kalp ritminin ya da kalbin atış hızının bozuk olmasıdır. Aritmi kalp atışını düzenleyen elektrik sinyallerinin işlevlerini gerektiği gibi yerine getirememesinden kaynaklanır. Aritmi aşağıdaki biçimlerde ortaya çıkabilir:

  • Çok hızlı kalp atışı (taşikardi) olarak
  • Çok yavaş kalp atışı (bradikardi) olarak
  • Kalbin çeşitli bölgelerindeki kaslarının erken (prematüre) kasılması olarak
  • Kalp kaslarının kararsız ve düzensiz kasılması (fibrilasyon) olarak

Hemen hemen herkes hayatında en az bir defa anormal kalp ritmini tecrübe eder. Kalp düzensiz attığında insan, kalbinin hızlandığını ya da çırpındığını hisseder. Aritmi yaygın bir durumdur ve genellikle zararsızdır, ancak bazı aritmiler sorun yaratabilir ya da altte yatan başka ve ciddi bir hastalığın belirtisi olabilir. Aritmi kan dolaşımını etkilediğinde beynimize, akciğerlerimize ya da başka hayatî organlarımıza zarar verebilecek komplikasyonlar meydana gelebilir. Tedavi edilmediğinde bu tür aritmilerin ölümcül sonuçları olabilir.

Kalp Nasıl Çalışır?

Kalbimizde dört adet odacık bulunur. Kalbin her iki yarısı ikişer adet odacık barındırır. Üstteki odacıklara atriyum ya da kulakçık, alttaki odacıklara ventrikül ya da karıncık denir. Kalbin iki yarısı, biri kirli kanı akciğerlere diğeri temiz, oksijenli kanı vücudun diğer bölgelerine pompalayan iki pompa gibi işlev görür.

Normal biçimde atan bir kalpte elektrik sinyalleri, kalp boyunca bir pompadan diğerine doğru giden hassas yolakları izleyerek düzenli şekilde akar. Bu sinyaller kalp kaslarının faaliyetini koordine eder, böylece kan, kalbin içine ve dışına doğru düzenli bir biçimde hareket edebilir. Söz konusu yolaklarda ya da elektrik sinyallerinde herhangi bir bozulma olduğunda kalbin atış ritmi de bozulur.

Kalp atışı

Kirli kan kalbe ilk (sağ) kulakçıktan dolduktan sonra aşağıdaki olaylar gerçekleşir:

  • Sinüs düğümü (sağ kulakçıkta bulunan bir grup hücre) sağ ve sol kulakçıklara bir elektrik sinyali gönderir, böylece her iki kulakçığın kasılmasını sağlar.
  • Kulakçıkların kasılmasıyla kalbin alt odacıklarına, sağ ve sol karıncıklara kan pompalanır.
  • Karıncıklar kanla dolduğunda elektrik sinyali sağ kulakçığın altındaki atriyoventriküler (AV) düğüme ulaşır.
  • Elektrik sinyali AV düğümünden çıkarak, kanla dolu olan kulakçıklar boyunca akar ve kulakçıkların kasılmasını sağlar.
  • Kulakçıklar kasıldığında içlerindeki kan kalbin dışına doğru pompalanarak vücudun ilgili organlarına taşınır

Bu, tek bir kalp atışıdır; kalp, bütün bu sürecin baştan başlayıp tekrarlamasıyla atar. Normalde kalbin sol ve sağ tarafı birbirinin ardından atar. Böylece düzenli ve devamlı bir pompalama hareketiyle kanın tek yönde dolaşımı sağlanır.

Sağlıklı bir kalp bu süreci günde yaklaşık 100.000 kez tekrarlar. Başka türlü ifade edersek, sağlıklı bir insanın kalbi dakikada 60 ilâ 100 kere çarpar.

Kalp Ritim Bozukluğu Türleri

Aritmi üç kıstasa göre sınıflanır:

  • Atış hızına göre
  • Kaynaklandığı bölgeye (kulakçıkta mı yoksa karıncıkta mı) göre
  • Atım düzenine/düzensizliğine göre

Bradikardi

Bradikardi kalbin yavaş atmasıdır. Dakikada 60’ın atımın altındaki kalp atış hızları bradikardi olarak tanımlanır. Sporcuların ya da düzenli olarak spor yapanların bradikardisi olması normaldir. Bu kişilerin kalp atış hızları dakikada altmışın altında olabilir; çünkü kalpleri güçlüdür ve daha az atımla yeterli kan pompalayabilir. Öte yandan sporcu olmayanlar için bu kalp atış hızı, kalplerinin vücutlarına yeterli miktarda kan pompalayamadığı anlamına gelir.

Bradikardinin bazı türleri vardır:

Hasta sinüs: Sinüs düğümü kalp hızını belirlemekten sorumludur. Gerektiği gibi sinyal göndermediği durumda kalp yavaş ya da düzensiz atabilir. Kalp hastalığı ya da kalp krizi nedeniyle sinüs düğümü bölgesinde oluşan tahribat da elektrik sinyallerini yavaşlatabilir ya da engelleyebilir.

İletim bloku: Elektrik sinyallerinin aktığı yolaklar tıkalı olduğunda, kalp çok yavaş atabilir ya da durabilir. Sinyallerin akım yolunun herhangi bir yerinde, yani sinüs düğümü ile atriyoventriküler düğüm arasında ya da atriyoventriküler düğüm ile karıncıklar arasında bir blokaj oluşabilir. Bu blokajlar, kalp atışının yavaşlaması ya da kalp ritminin düzensizleşmesi dışında belirti göstermeyebilir.

Taşikardi

Taşikardi kalbin normalden daha hızlı atmasıdır. Dakikada 100’ün üzerindeki kalp atış hızları taşikardi olarak tanımlanır. Taşikardinin en yaygın iki tipi supraventriküler taşikardi ve ventriküler taşikardidir.

Supraventriküler taşikardi: Supraventriküler taşikardi karıncıkların üstünde Başlayan taşikardidir. Bu tip taşikardi bir dizi hızlı kalp atışı ile tanımlanır, kronik olabilir ya da aninen başlayıp bitebilir. Kalp atış hızı dakikada 160’a kadar çıkabilir ve bu hızlı kalp atışı birkaç saniye ya da birkaç saat sürebilir. Bu taşikardi tipinin en yaygın türleri arasında atriyal fibrilasyon ve atriyal flater bulunur.

Ventriküler taşikardi: Karıncıklarda başlayan taşikardiye ventriküler taşikardi denir. Bu artimi tipi an en sık kalp hastalarında ya da koroner arter hastalığı, kalp krizi gibi kalp sorunları yaşamış insanlarda görülür. Ventriküler taşikardinin genellikle kalp kaslarında elektirik sinyallerinin aktığı yolarda skarlaşmış dokular bulunmasına bağlı olarak meydana gelir. Bu durumda karıncıklar dakikada 200 kez kasılabilir. Bu aritmi, tedavi edilmediği takdirde ventriküler fibrilasyon gibi daha tehlikeli ritim bozukluklarına kapı açabilir.

Atriyal fibrilasyon: Atriyal fibrilasyon kulakçıkların çok hızlı (atış hızı dakikada 240 ilâ 350 atışa kadar çıkabilir) atmasıyla tanımlanan bir aritmidir. Kulakçıklar bu yüksek hızlarda tam olarak kasılamazlar, tıp dilinde fibrilasyon denen bir çeşit titreme hareketi yapabilirler. Bu, genellikle hastanın nabzını yükseltmez ama rahatsızlık duymasına neden olur. Bazı vakalarda kulakçıklardaki aritmi karıncıklara sirayet eder ve hastanın nabzı hızlanır.

Atriyal fibrilasyon genelde yaşlı insanlarda görülür. Bu aritminin gelişmesi riski, büyük oranda, geçmişte yaşanan kalp sorunlarına ve kalpteki yıpranmaya bağlı olarak, 60 yaşının üzerindeki inanlar için yüksektir. Başka kalp hastalıklarına sahip insanlar ve yüksek tansiyon hastaları da riskli gruplar arasındadır. Atriyal fibrilasyon tehlikeli sonuçlar doğurabilecek bir aritmi tipidir. Tedavi edilmediği takdirde inme gibi embolik olaylara nede olabilir.

Atriyal flater: Atriyal çarpıntı ya da atriyal flater olarak adlandırılan ritim bozukluğunda kalp atışı, atriyal fibrilasyondakine nazaran daha düzenli bir ritim izler. Öte yandan, atriyal flater de tıpkı atriyal fibrilasyon gibi bir anda başlayıp çabuk bitebilir. Bu aritmi de hayati tehlike yaratabilir. Atriyal flater en sık kalp hastalarında görülür. Genellikle kalp ameliyatından sonraki ilk birkaç haftada meydana gelmesi olasıdır.

Ventriküler fibrilasyon: ventriküler fibrilasyon karıncıklarda ani başlayan, hızlı ve düzensiz kalp atışlarıyla tanımlanır. Bazen bir kalp krizi tarafından harekete geçirilen elektrik sinyalleri karıncıkların titrercesine çok hızlı bir biçimde kasılmasına neden olur. Bu tür aritmi kalbin vücuda kan pompalayamamasına, kalp atış hızının yavaşlamasına neden olur. Kan basıncı düşer, organlara kan gidemez olur.   Bu aritmi tipi kardiyak arest’in; yani ani kalp durmasının başlıca nedenidir.

Prematüre kalp atışları

Prematüre kalp atışında hasta sanki kalbinin normal ritmin dışına çıkarak bazı atımları kaçırdığını hisseder. Aslında kalp ritmini bozan şey, kalbin olması gerekenden erken kasılmasıdır. Böylece normal atımlar arasına fazladan bir atım daha girmiş olur.

Kalp Ritim Bozukluğu Tedavisi

Görüldüğü gibi, birçok aritmi tipi vardır. Aritmi zararsız olabilir ve herkes hayatında en az bir defa aritmiyi tecrübe eder. Genellikle bunlar geçici olur ve hissedilmez. Ayrıca efor sarf ederken kalp dokulara oksijen açısından zengin temiz kan pompalamak durumundadır, bu yüzden efor sırasında kalbin hızlanması normaldir. Sporcular ve düzenli olarak spor yapan kişilerin kalp atış hızlarının yavaş olması da normaldir. Bu insanların kalpleri daha az atımla yeterli kanı pompalayabilecek kadar güçlüdür.

Bazı aritmi tipleri ise tehlikelidir. Aritminin nasıl sonuçlanacağı ve tedavinin başarısı aritminin tipine bağlıdır. Aritminiz olduğunu düşünüyorsanız derhal doktorunuzla görüşün. En ciddi aritmilerin tedavisinde bile başarı sağlanabilmektedir, bunu aklınızdan çıkarmayın. Aritmisi olan birçok insan, hayatını normal biçimde sürdürmektedir.

Bu makale Appvice Psikoloji Otoriteleri tarafından bilimsel verilere dayalı olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.

Kaynakça

 

Puan Ver


Hiç oy kullanılmamış