Huzursuz Bağırsak Sendromu Belirtileri Nelerdir?

Appvice Onaylı

İrritabl (huzursuz) bağırsak sendromu (IBS) dünya çapında insanların% 6-18’ini etkiler. Bu sendrom,genelde yoğun bağırsak hareketleri ve alt karın ağrısı şeklindeki belirtiler gösterir (1). Diyet, stres, yetersiz uyku ve bağırsak bakterilerindeki değişiklikler tüm semptomları tetikleyebilir. Bununla birlikte, tetikleyiciler her insan için farklıdır. Bu nedenle herkesin uzak durması gereken yiyecekler ya da durumlar gibi bir liste yoktur  (2)Bu makale huzursuz (irritabl) bağırsak sendorumu belirtileri ve semptomları hakkında bilgi verir. Huzursuz barsak sendromunu olduğunu düşünüyorsanız makaledeki belirtilere göre değerlendirme yapabilirsiniz.

Huzursuz Bağırsak Sendromu Belirtileri

Ağrı ve kramplar

Karın ağrısı en sık görülen huzursuz bağırsak sendromu belirtisidir ve teşhiste anahtar faktördür.

Normalde, bağırsak ve beyin sindirimi kontrol etmek için birlikte çalışır. Bu, bağırsaklarınızda yaşayan iyi bakteriler tarafından salınan hormonlar, sinirler ve sinyaller yoluyla olur. Huzursuz barsak sendromu durumunda bu kooperatif sinyalleri bozulur, sindirim sisteminin kaslarında koordine edilmemiş ve ağrılı bir gerginlik ortaya çıkar (3).

Bu ağrı genellikle alt karın bölgesinde veya tüm karın bölgesinde görülür, ancak tek başına üst karında olma olasılığı daha azdır. Ağrı, tipik olarak bağırsak hareketlerinden sonra azalır (4).

Farklı tarzlarda beslenmeler ve diyet değişiklikleri ağrı ile diğer semptomları iyileştirebilir (5).

Diğer huzursuz barsak sendromu tedavisi yöntemleri arasında nane yağı kullanımı, bilişsel davranış terapisi ve hipnoterapi gibi bağırsak rahatlatıcı yöntemler de yer alır (6).

Diyetinizdeki değişikliklere, alternatif tedavi yöntemlerine cevap vermeyen ağrılar için doktora gitmeniz gerekir. Nedenini anladıktan sonra doktorunuz rahatlatıcı ilaçlar verebilir.

Özet olarak;

Huzursuz barsak sendromu belirtileri arasında en yaygın olanı  bağırsak hareketinden sonra daha az şiddetli olan alt karın ağrısıdır. Beslenme değişiklikleri, stres azaltıcı terapiler ve bazı ilaçlar ağrıyı azaltmaya yardımcı olabilir.

İshal

Ani oluşan ishal irritabl barsak bozukluğunun üç ana tipinden biridir. Ishal, huzursuz bağırsak bozukluğu olan hastaların yaklaşık üçte birini etkiler (7).

200 yetişkin üzerinde yapılan bir çalışmada, ishal ağırlıklı  huzursuz barsak bozukluğu olanların, haftada ortalama 12 bağırsak hareketine (IBS’siz yetişkinlerin iki katından fazla) sahip oldukları görülmüştür (8).

Huzursuz bağırsak sendromu  hızlandırılmış bağırsak geçişi de bağırsak hareketine karşı ani ve ani bir dürtü ile sonuçlanabilir. Bazı hastalar bu ani ishal durumu nedeniyle bir çok sosyal ortamdan kaçınsa da aslında bunun direk stres ile bağlantısı vardır (9).

Buna ek olarak ishal ağırlıklı irritabl barsak sendromunda dışkı genelde sulu ve sıvıdır (10).

Özet olarak; ishal ağırlıklı huzursuz bağırsak sendromunda sık sık sulu dışkıya çıkılır. Dışkıda mukus da görülebilir.

Kabızlık

Her ne kadar inandırıcı görünmese de irritabl barsak sendromu  ishalin yanı sıra kabızlığa da neden olabilir.

Kabızlığın baskın olduğu irritabl barsak sendromu en sık görülen tiptir ve huzursuz barsak sendromu yaşayanların yaklaşık% 50’sini etkilemektedir (11).

Beyin ve bağırsak arasındaki değişen iletişim, dışkının normal geçiş süresini hızlandırabilir veya yavaşlatabilir. Bu geçiş zamanı yavaşladığında, bağırsak dışkıdan daha fazla su emer ve dışkının buradan geçmesi daha zor hale gelir (10).

Kabızlık haftada üçten az bağırsak hareketi olarak tanımlanmaktadır (12).

“Fonksiyonel” kabızlık, başka bir hastalık tarafından açıklanmayan kronik kabızlığı tanımlar. irritabl barsak sendromu ile ilgili değildir ve çok yaygındır. Fonksiyonel kabızlık irritabl barsak sendromundan farklıdır, çünkü genellikle ağrılı değildir.

Aksine, irritabl barsak sendromu kabızlığı, bağırsak hareketleriyle kolaylaşan karın ağrısına yol açar.

irritabl barsak sendromunda kabızlık genelde yetersiz bağırsak hareketleri hissine neden olur.  Bu da gereksiz zorlanmaya yol açar (13).

Huzursuz barsak sendromu tedavileri ile birlikte, egzersiz, daha fazla su içmek, çözünebilir lifler tüketmek, probiyotik kullanmak ve laksatiflerin sınırlı kullanımı iyileşmeye yardımcı olabilir.

Özet olarak; Kabızlık çok yaygındır. Ancak, bağırsak hareketleri sırasında ortaya çıkan karın ağrısı ve dışkılamadan sonra oluşan yeterli dışkılayamama hissi huzursuz barsak sendromu belirtileridir.

Kabız ve ishal olma durumu

Karışık veya değişken kabızlık ve ishal, irritabl barsak sendromu yaşayan hastaların yaklaşık% 20’sini etkiler (11).

irritabl barsak sendromu yaşayanlar kronik kabızlık ve ishal olma durumunu yaşar.  Bunların her biri tekrarlayan karın ağrısına neden olur. Ağrı, bağırsak hareketlerindeki değişikliklerin beslenme veya yaygın, hafif enfeksiyonlarla ilişkili olmadığı en önemli ipucudur (4).

Bu tip barsak sendromu, daha sık ve yoğun semptomları olan diğerlerinden daha şiddetli olma eğilimindedir (14).

Karma huzursuz barsak sendromu semptomları da kişiden kişiye göre değişmektedir. Bu nedenle, bu durum “herkese uyar” önerileri yerine bireysel bir tedavi yaklaşımı gerektirir (15).

Özet olarak; irritabl barsak sendromu yaşayan hastaların yaklaşık% 20’si, değişen ishal ve kabızlık dönemleri geçirmektedir. Her seferinde bağırsak hareketlerine bağlı olarak karın ağrıları ortaya çıkar.

Bağırsak Hareketlerindeki Değişiklikler

Bağırsakta yavaş hareket eden dışkı, bağırsak suyu emdiği için genellikle susuz hale gelir. Bu hareketlerin aşırı yavaşlaması ise tüm suyun çekilmesine ve kabızlık sorununa yol açar (16).

Dışkı bağırsak içerisinden çok hızlı geçerse bu sefer de dışkıdaki su yeterince emilmemiş olur. Bu da ishale neden olur (10).

irritabl barsak sendromu, aynı zamanda kabızlığın diğer nedenleriyle ilişkili olmayan dışkıda mukus birikmesine neden olabilir (17).

Dışkıda kan görülmesi ise başka bir rahatsızlığın potansiyel habercisi olabilir. Bu durumda hiç zaman kaybetmeden doktora gitmek gerekir.  Dışkıdaki kan kırmızı olabilir, ancak genellikle çok koyu veya siyah bir katran kıvamında görünür (12).

Sonuç olarak; irritabl bağırsak sendromu etkileri dışkıların bağırsakta kalış zamanını değiştirir. Bu da dışkıdaki su miktarını değiştirerek, dışkıyı gevşek ve sulu olandan sert ve kuru bir aralığa ulaşır.

Gaz ve Şişkinlik

Huzursuz bağırsak sendromu nedeniyle değişensindirim, bağırsakta daha fazla gaz üretimine yol açar. Bu da rahatsız edici şekilde şişkinliğe neden olabilir (18).

İrritabl bağırsak sendromu yaşayanların çoğu şişkinliği, bu hastalığın en kalıcı ve rahatsız edici belirtilerinden biri olarak tanımlamaktadır (19).

337 İrritabl bağırsak sendromu hastası ile yapılan bir çalışmada, çalışmaya katılanların % 83’ü şişkinlik ve kramp etkilerini bildirdi. Her iki semptom da kadınlarda ve kabızlık baskın IBS veya karışık IBS yaşayanlarda daha sıktı (20, 21).

Laktoz ve diğer bazı gaz yapıcı yiyeceklerden uzak durmak, şişkinliğin azaltılmasına yardımcı olabilir  (22).

Sonuç olarak; Gaz ve şişkinlik İrritabl bağırsak sendromunun en yaygın ve sinir bozucu semptomlarından bazılarıdır. Beslenmeye dikkat etmek bu şişliği azaltmaya yardımcı olabilir.

Gıda toleransı (tolerans düşüklüğü)

İrritabl bağırsak sendromu yaşayanların% 70 kadarı, belirli yiyeceklerin semptomları tetiklediğini bildirmektedir (23).

Huzursuz barsak sendromu yaşayanların  üçte ikisi aktif olarak bazı yiyeceklerden uzak durmaktadır. Bazı yiyecekleri asla tüketmezler.

Bu yiyeceklerin hastalığı neden tetiklediği belirsizdir. Bu gıda intoleransları tam olarak alerji değildir ve tetikleyici yiyecekler sindirimde ölçülebilir farklılıklara neden olmaz.

Özet olarak; Barsak sendromunu tetikleyen gıdalar  herkes için farklı olsa da, laktoz ve glüten gibi gaz üreten gıdalar en yaygın olanlarıdır. (24, 25, 26).

Yorgunluk ve Zor Uykuya Dalma

Huzursuz bağırsak sendromu yaşayan kişilerin yarısından fazlası sürekli yorgun olduğunu söylüyor (27).

Bilimsel bir çalışmada, İrritabl bağırsak sendromu tanısı konan 160 yetişkinde boş zamanlarını değerlendirmelerini engelleyen enerji düşüklüğü ortaya çıkmıştır. (28).

85 yetişkinle yapılan başka bir çalışmada ise , semptomlarının yoğunluğunun yorgunluğun şiddetini artırdığı görülmüştür (29).

İrritabl bağırsak sendromu yaşayanlarda ayrıca uyuyamama, sık sık uyanma ve sabahları huzursuz hissetme gibi uyku ile ilgili diğer sorunlar da yaygındır  (30).

İrritabl bağırsak sendromu yaşayan 112 yetişkinle yapılan bir çalışmada,bunların % 13’ünün uyku kalitesinin yetersiz olduğu bildirilmiştir  (31).

50 erkek ve kadın üzerinde yapılan bir başka çalışmada, IBS’si olanların bir saat daha uzun süre uyuduklarını, ancak sabahları IBS’si olmayanlardan daha az tazelenmiş olarak uyandıkları görülmüştür  (32).

İlginç bir şekilde, yetersiz ve zayıf uyku ertesi gün daha şiddetli bağırsak ve karın kramplarına neden olmaktadır  (33).

Sonuç olarak; huzursuz bağırsak sendromu yaşayanlar diğer insanlar ile karşılaştırıldığında daha az ve daha kalitesiz uyku uyumaktadırlar.  Yorgunluk ve kalitesiz uyku da daha fazla karın ve bağırsak kramplarına neden olmaktadır.

Ankisiyete (kaygı bozukluğu) ve depresyon

Huzursuz bağırsak sendorumu  anksiyete ve depresyon ile bağlantılıdır.

İrritabl barsak sendromu semptomlarının zihinsel stresin bir ifadesi olup olmadığı veya IBS ile yaşamanın stresinin insanları psikolojik zorluklara daha yatkın hale getirip getirmediği belirsizdir.

Hangisi önce gelirse gelsin stres ve etkileri sindirim sistemi hareketlerini doğrudan etkiler.

94.000 erkek ve kadın ile  yapılan büyük bir çalışmada, İrritabl barsak sendromu yaşayanların %50 den fazlasında kaygı bozukluğu, %70 den fazlasında da depresyon görülmüştür. (34). Başka bir çalışmada, İrritabl barsak sendromu olan ve olmayan hastalarda stres hormonu kortizol düzeyleri karşılaştırılmıştır. Halka açık konuşma görevi verilen ibs hastalarının stres hormonlarında diğerlerine göre daha fazla artış görülmüştür.  (35).

Ayrıca, başka bir çalışmada anksiyete azaltma tedavisinin stresle beraber  İrritabl barsak sendromu semptomlarını da azalttığı bulunmuştur (36).

Özet olarak; İrritabl barsak sendromu, hem sindirim semptomlarını arttıran hem de anksiyeteyi arttıran sindirim sistemi belirtilerinin kısır döngüsünü üretebilir. Uyuşmazlık endişesi diğer semptomları azaltmaya yardımcı olabilir.

Huzursuz Bağırsak Sendromu Olanlar Ne Yapmalı?

Yaşam kalitenizi etkileyecek irritabl barsak sendromu belirtileriniz varsa, benzer belirtileri olan hastalıklardan ayrıştırılması ve kesin tanı konulması için doktora başvurunuz.

İrritabl barsak sendromu belirtileri 6 ay geçmeyen karın ağrısı, sürekli bağırsak hareketleri, karın ağrısına eşlik eden bağırsak hareketleridir. Bu belirtiler sonrasında doktorunuz huzursuz barsak sendromu tanısı koyabilir.

Doktorunuz sizi, sindirim hastalıklarında uzman olan bir gastroenteroloğa yönlendirebilir. Gastroentolog tetikleyicileri ve ne yaparsanız daha iyi olacağı konusunda fikir verebilir.

Sağlıklı beslenme, stres azaltma, egzersiz, bol su ve reçetesiz bağırsak düzenleyicileri kullanma  gibi yaşam tarzı değişiklikleri de yardımcı olabilir. Düzenli beslenme ıbs belirtilerini ciddi derecede azaltabilir (37).

Diğer tetikleyici yiyecekleri tanımlamak zor olabilir, çünkü bunlar herkes için farklıdır. Günlük bir yemek günlüğü tutmanız, hem hangi yemeklerin hem de hangi yiyeceklerin size iyi gelmediğini anlamak için faydalı olabilir. (38, 39, 40).

Probiyotik takviyeler de huzursuz bağırsak sendromu semptomlarını azaltabilir (37).

Ayrıca, kafein, alkol ve şekerli içecekler gibi sindirim sistemi uyarılarıcı içeceklerden  kaçınmak bazı kişilerde semptomları azaltabilir (41).

Belirtileriniz yaşam tarzı değişiklikleri veya reçetesiz tedavilere cevap vermiyorsa, İrritabl barsak sendromu ilaçları kullanmanız gerekebilir.  

Eğer irritabl bağırsak sendromunuz olduğunu düşünüyorsanız, yiyecek ve semptomlardan oluşan  bir günlük tutmayı düşünün. Ardından, durumu teşhis ve kontrol etmek için bu bilgileri doktorunuza gönderin.

Bu makale Appvice Diyetetik Otoriteleri tarafından bilimsel verilere dayalı olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.

Sedef Olcay Web Banner

Puan Ver