Hipertiroidi Belirtileri Hakkında Kapsamlı Rehber

Appvice Onaylı

Hipertiroidi Nedir?

Hipertiroidi, tiroid bezinin salgıladığı tiroid hormonlarının fazla çalışması ve bu nedenle kanda fazla tiroidin olması durumunda meydana gelir.  Tiroit,  boynunuzun ön tarafında bulunan küçük, kelebek şeklinde bir bezdir. Tiroidin vücutta iki önemli görevi vardır. Bunların birincisi hücrelerinizin enerjiyi nasıl kullandıklarını kontrol eden tetraiodotironin (T4) ve triiodotironin (T3) adında iki ana hormon üretmektir. İkinci görevi ise  T3 ve T4 hormonlarının salınması ile birlikte vücudunuzun metabolizmasını düzene sokmaktır. Aşırı aktif tiroid salgılanması tanısı ve bunun altında yatan sebebin tedavisi hipertiroidi belirtileri konusunda iyileşmeler yaşatabilir ve oluşacak komplikasyonları önleyebilir.

Hipertiroidi Sebepleri Nelerdir?

Hipertiroidiye  sebep olan birçok faktör vardır.  Otoimmün bir hastalık olan Graves hastalığı hipertiroidinin bilinen en yaygın sebeplerinden birisidir. Bu hastalık, vücuttaki antikorların tiroid bezini daha fazla hormon salgılaması yönünde tetiklemesi sonucu oluşur. Graves hastalığı genetik yönden yatkın olan aile bireylerinde daha fazla görülür.  Bu yüzden ailenizde veya akrabalarınızda Graves hastası bulunup bulunmadığını doktorunuza bildirmeniz gerekir.

Hipertiroidinin sebebi sadece Graves hastalığı değildir.  Bundan başka birçok sebep hipertiroidiye sebep olabilir. Bunlardan bazıları şunlardır:

  • T4 ve T3 hormonları sebebi ile vücutta fazla iyot bulunması
  • T4 ve T3 hormonlarının tiroidit veya tiroid iltihabı sebebi ile tiroid bezinden dışarı sızması
  • Yumurtalık veya testis tümörleri
  • Tiroid veya hipofiz bezinin iyi huylu tümörleri
  • Beslenme yoluyla veya ilaçla alınan çok miktarda tetraiodotironin (T4)

Hipertiroidinin Belirtileri Nelerdir?

T3 ve T4 hormonlarının olması gerekenden daha fazla  salgılanması vücut metabolizmasının aşırı derecede yüksek hızda çalışmasına sebep olabilir. Buna hipermetabolik durum denir.  Vücudunuz hipermetabolik bir durumda iken siz kalp  atışınız hızlanması,  tansiyonunuz yükselmesi ve ellerinizin titremesi gibi önceden alışık olmadığınız durumlarla  karşı karşıya kalabilirsiniz. Bununla birlikte aşırı terleyebilir ve sıcağa karşı düşük bir tolerans (intolerence) geliştirebilirsiniz.  Hipertiroidi, bağırsak hareketlerinizin hızlanmasına,  aşırı ve hızlı bir şekilde kilo kaybetmenize ve kadınların adet düzensizliği yaşamasına da sebep olabilir.

Hipertiroidi  hastası iseniz tiroid bezi  gözle görülür şekilde boynunuzun her iki tarafında simetrik olarak veya  tek taraflı şişebilir. Ayrıca, Graves hastalığının bir belirtisi olarak gözleriniz dışarıdan fark edilecek şekilde yerinden fırlamış (egzoftalmos)  gibi görünür.

Hipertiroidinin yaygın olarak görülen diğer belirtileri şunlardır:

  • İştah artışı
  • Aşırı ve sinirlilik hali
  • Huzursuzluk
  • Odaklanma problemi
  • Zayıflık
  • Düzensiz kalp atışı
  • Uykuya dalmakta problem yaşamak
  • İnce ve kırılgan saçlar
  • Kaşıntı
  • Saç dökülmesi
  • Mide bulantısı ve kusma
  • Erkeklerde göğüslerin büyümesi

Aşağıdaki semptomların görülmesi durumunda acilen tıbbi müdahale almanız gerekebilir:

  • Baş dönmesi
  • Nefes darlığı
  • Bilinç kaybı
  • Hızlı, düzensiz kalp atış hızı

Ayrıca hipertiroidi, konjestif kalp yetmezliğine  sebep olmanın yanı sıra felce yol açabilecek bir ritim bozukluğu olan atriyal fibrilasyona da yol açabilir.

Hipertiroidi Teşhisi 

Bir doktorun hastasına hipertiroidi teşhisi koyabilmesi için öncelikle hastalığın  tıbbi bir geçmişinin olması ve kişinin hastalığa dair fiziki bir muayeneden geçmiş olması gerekir.  Böylelikle aşağıdaki yaygın olarak görülen hipertiroidi semptomları doktor tarafından da gözlemlenmiş olacaktır:

  • Aşırı kilo kaybı
  • Hızlı nabız
  • Yüksek tansiyon
  • Pörtlek göz
  • Büyümüş tiroid bezi

Doktor koyduğu teşhistne emin olmak için daha başka testler de yapabilir veya yaptırabilir. Bu testlerden bazıları şunlardır:

Kolesterol testi

Doktorunuz gerekli gördüğü takdirde kolesterol seviyenizi de kontrol etmek isteyebilir. Kolesterol seviyesinin düşük olması  vücudunuzun artan metabolik hızı sebebiyle aşırı derecede kolesterol yakmasının bir işareti olabilir.

T4, serbest T4 ve T3 Testleri

Bu testler,  kanımızda ne kadar tiroid hormonu bulunduğunu tespit etmek için kullanılır.

Tiroit Uyarıcı Hormon Testi (TSH)

Tiroid uyarıcı hormon (TSH), hipofiz bezi tarafından salgılanan ve tiroid bezini hormon üretmesi için uyaran bir hormondur. Tiroid hormon seviyeleri normal veya yüksek olduğunda,  tiroid uyarıcı hormon seviyeniz düşük olacaktır. TSH seviyenizin anormal derecede düşük olması hipertiroidi hastası olduğunuza bir işareti olabilir.

Trigliserit Testi

Hipertiroidi teşhisi için doktorunuz trigliserit seviyenizi de ölçmek isteyebilir.  Nasıl düşük kolesterol seviyesi metabolizma hızının yükseldiğini gösteriyorsa,  trigliserit seviyenizin düşük olması da metabolizma hızınızın yükseldiğine işaret edebilir.

Tiroid Taraması ve Uptake

Tiroid taraması,  tiroidinizin aşırı  aktif çalışıp çalışmadığını  tespit etmek için doktorunuza yardımcı olabilir.  Bununla birlikte doktorunuz bu test sayesinde tiroidinizin tümünün mü, yoksa bir tarafının mı aşırı aktif çalıştığını da kolaylıkla öğrenebilir.

Ultrason  Taraması

Ultrasonlar  tiroid bezinin   bütününü ölçebildiği gibi bezin içindeki herhangi bir  kitleyi de ölçebilir. Bununla birlikte doktorlar bezdeki kitlenin katı mı yoksa kisttik mi olduğunu belirlemek için de ultrason kullanabilir.

BT ve MRG Taramaları

Doktorunuz BT veya  MRG taraması ile hipofiz tümörünün olup olmadığını ortaya çıkarabilir.

Hipertiroidi Tedavisi Nasıl Yapılır?

İlaç tedavisi

Metimazol (Tapazol) Gibi anti tiroid ilaçları tiroidin hormon  üretmesini durdurur. Bu tedavi yöntemi hipertiroidi tedavisinde kullanılan en yaygın  yöntemdir.

Radyoaktif iyot

Amerikan Tiroid Birliği’nin verilerine göre, ABD’li yetişkinlerin yüzde 70’inden fazlasına hipertiroidi rahatsızlıklarının iyileşmesi için radyoaktif iyot veriliyor. Radyoaktif iyot hormon üreten hücreleri etkili bir şekilde yok edebilir.

Radyoaktif iyotun sık görülen yan etkileri arasında ağız kuruluğu, gözlerde görülen kuruluk, boğaz ağrısı ve ağız tadında yaşanan değişiklikler vardır. Tedaviden kısa bir süre sonra gerekli önlemler alınarak radyasyonun başkalarına yayılmasını önlemek mümkün olabilir.

Cerrahi Operasyon

Hipertiroidi tedavisinde kullanılan diğer bir yöntem de ameliyattır. Cerrahi bir operasyon ile tiroid bezinizin bir kısmı veya tamamı alınabilir. Hipertiroidi, hormon üretiminizin gereğinden az olduğu durumlarda ortaya çıkar. Tiroid beziniz alındığında tiroid üreten başka bir organınız  olmadığından bu eksikliği telafi etmek için tiroid takviyesi içeren ilaçlar kullanmak zorunda kalacaksınız.

Bununla birlikte Propranolol gibi beta blokerler hızlı atmaya başlayan nabzınızı, aşırı terlemenizi, kaygı seviyenizi ve yüksek tansiyonunuzu kontrol etmenize yardımcı olabilir. Bu tür ilaçları kullanmak birçok kişide tedaviye olumlu tepki vermektedir.

Hipertiroidi Belirtilerini İyileştirmek için Neler Yapabilirsiniz?

Üstteki üç tedavi yönteminden başka kalsiyum ve sodyum minerallerinin ağırlıkta olduğu bir beslenme planı hazırlayıp bu planı takip etmeniz de hipertiroidinin vücudunuzdaki semptomlarını en aza indirmenizde size yarar sağlayacaktır. Bununla birlikte beslenme tedaviniz, alacağınız besin takviyeleri ve size uygun egzersizlerin içinde bulunduğu sağlıklı bir kılavuz oluşturmak için doktorunuz ile işbirliği kurmayı sakın unutmayın.

Hipertiroidi, kemiklerinizin zayıflamasına yol açarak osteoporoza neden olabilir. Bu yüzden tedavi sırasında ve sonrasında D vitamini ve kalsiyum takviyesi almak kemiklerinizi güçlendirecektir. Doktorunuz size her gün ne kadar D vitamini ve kalsiyum almanız gerektiğini söyleyecektir.

Hipertiroidiye Bakış Açısı

Doktorunuz hipertiroidinizin tedavi edilmesi için sizi bedensel hormon sistemlerinin tedavisinde uzmanlaşmış bir endokrinoloğa yönlendirebilir. İçinde bulunduğunuz stres hali veya enfeksiyonlar vücudunuzda çok tiroid hormonunun üretilmesine sebep olarak fırtınaya sebep olabilir. Tiroid fırtınası, aşırı miktarda tiroid hormonu salındığı durumlarda ortaya çıkar. Hipertiroidi semptomlarının daha da kötüleşmesine sebep olur. Tiroid fırtınasının, kandaki tiroid hormonlarının fazla olması sonucu oluşan tirotoksikozun ve diğer olası komplikasyonların oluşmasının önüne geçebilmek için en uygun tedavi alınmak zorundadır.

Hipertirodi tedavisi uzun bir tedavi süreci gerektiren bir rahatsızlıktır. Bununla birlikte hipertiroidiye sebep olan etkenlerden bazılarının zaman içinde kendiliğinden azaldığı da görülebilir. Ancak Graves hastalığı gibi genetik unsurların etkili olduğu sebepler uygun tedavi alındığı halde daha kötüye de gidebilir. Ayrıca Graves hastalığının sebep olduğu komplikasyonlar hayatınızı tehdit ettiği gibi tedavisinin uzun zaman alması hayat kalitenizde gözle görülür bir düşüşe sebep olabilir. Ancak semptomların ortaya çıkmaya başladığı anda ilgili kişilere başvurmanız hastalığın erken teşhis edilmesini sağlayabilir. Bu da uzun vadede size çok büyük yararlar sağlayacaktır.

Soru:

Ne için kadınlar tiroid sorunları ile erkeklere nispetle daha fazla mücadele etmek zorundadır?

Cevap:

Hem hipertiroidi (aşırı aktif tiroid) hem de hipotiroidi (yetersiz tiroid) otoimmün bir reaksiyon ile başlar. Graves hastalığı genel olarak Hipertiroidi rahatsızlığınızın sebebi olurken, Hashimoto hastalığı ise genellikle hipotiroidiye neden olur. Her iki hastalıkta da süreç aşırı hormon üretimi yapan tiroide karşı tepki gösteren vücut tarafından başlatılır.

Erkeklerin neden kadınlardan daha az otoimmün hastalığı olduğu konusunda tam olarak kesin ve ispatlanmış bir bilgi mevcut değildir. Uzmanlar bunun, erkekler ve kadınların bağışıklık sistemindeki farklılıklar ile yakın ilişkisi olabileceğinden şüpheleniyor. Araştırmalar, kadınların erkeklerle karşılaştırıldığında özellikle aşılara, travmaya ve enfeksiyonlara karşı daha yoğun bir bağışıklık sistemi tepkisine sahip olduğunu göstermektedir. Bu yüzden kadınların daha aktif bir bağışıklık sistemine sahip olması, onları daha fazla tiroid hastalığı riski altında bırakıyor olabilir.

Bu makale Appvice Psikoloji Otoriteleri tarafından bilimsel verilere dayalı olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.

 

Puan Ver


ortalama puan: 4,33 , 3 oy