HBA1C Testi Nedir, Nasıl Yapılır? – Kapsamlı Rehber

Appvice Onaylı

HBA1C Ne Demek?

Şeker hastalığı olan kişiler, kan şekeri seviyelerini ölçmek için sadece idrar testlerine veya günlük parmak iğnelerine güvenirdi. Bu testler tutarlıdır, ama sadece anlık olarak. Bunlar aslında kan şekeri kontrolünün genel bir ölçümü olarak çok sınırlıdır. Bunun nedeni, kan şekerinizin günün saatine, aktivite seviyenize ve hatta hormonal değişikliklere bağlı olarak çılgınca değişebilmesidir. Bazı insanlarda gece saat 3’te yüksek kan şekeri olabilir ve bundan haberleri olmayabilir. Bu yazımızda “HBA1C testi nedir?” sorusunu sizler için cevaplandıracağız.

1980’lerde A1C testleri yapıldı ve hızla diyabet kontrolünün izlenmesinde önemli bir araç haline geldi. A1C testleri, son 2 ila 3 aydaki ortalama kan glikozunu (şekerini) ölçer. Bu yüzden açlık kan şekeriniz yüksek olsa bile, genel kan şekeriniz normal olabilir veya bunun tam tersi bir durum da olabilir.

Normal bir açlık kan şekeri, tip 2 diyabet olasılığını ortadan kaldırmayabilir. Bu nedenle A1C testleri şimdi prediyabet ( gizli şeker) ve diyabet (şeker) teşhisi ve taraması için kullanılır. Aç olma durumu gerektirmediğinden, test genel bir kan taramasının bir parçası olarak herhangi bir zamanda yapılabilir.

A1C testi, hemoglobin A1C testi veya HbA1C testi olarak ta bilinir. Test için diğer isimler ise “glikosile edilmiş hemoglobin testi”, “glikohemoglobin testi”, “glislenmiş hemoglobin testi” veya “A1C” dir.

Şeker Hastalığı Tedavisi İçin Diyetisyeninizle ile Bir Tuşla Hemen Görüşün:

Başla tuşuna basarak Appvice mobil uygulaması üzerinden diyetisyeninizle hemen görüşebilirsiniz.

Diyetisyene Sor

HBA1C Normal Değeri Hesaplama

A1C, kendisine bağlı glikoz bulunan kandaki hemoglobin miktarını ölçer. Hemoglobin, kırmızı kan hücrelerinin içinde bulunan ve vücuda oksijen taşıyan bir proteindir. Hemoglobin hücreleri sürekli olarak ölüp yenilenir. Ömrü yaklaşık 3 aydır.

Glikoz hemoglobine bağlanır, bu nedenle hemoglobininize ne kadar glikoz eklendiğinin kaydı da yaklaşık 3 ay sürer. Hemoglobin hücrelerine bağlı çok sayıda glikoz varsa, yüksek bir A1C’niz olacaktır. Glikoz miktarınız normalse A1C’niz normal olacaktır.

HBA1C Testi Nasıl Yapılır?

Test, hemoglobin hücrelerinin yaşam süresinden dolayı etkilidir.

Diyelim ki kan şekeriniz geçen hafta veya geçen ay yüksekti, ama şu an normal. Hemoglobin, geçen haftaki yüksek kan şekerinin A1C şeklinde kaydını tutacaktır. Son üç ay boyunca hemoglobine bağlanan glikoz, hücreler yaklaşık üç ay yaşadığından dolayı test tarafından kaydedilmeye devam edecektir.

A1C testi, son üç ay boyunca kan şekeri ölçümünüzün ortalamasını çıkarır. Herhangi bir gün için doğru değildir, fakat doktorunuza kan şekeri kontrolünüzün zaman içinde ne kadar etkili olduğu hakkında iyi bir fikir verir.

HBA1C Değeri Yüksekliği

Şeker hastası olmayan bir kişi, hemoglobininin yaklaşık yüzde 5’ini glikatlı tutar. Ulusal Diyabet Enstitüsü ve Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsü’ne göre normal bir A1C düzeyi yüzde 5,6 veya altındadır.

Yüzde 5,7 ila 6,4’lük bir seviye, prediyabeti (gizli şeker) gösterir. Diyabetli kişilerde A1C seviyesi yüzde 6,5 veya üzerindedir.

Amerikan Diyabet Birliği, A1C seviyelerinin glikoz seviyeleriyle ilişkilendirildiğini gösteren bir hesap makinesi sunar.

Genel glikoz kontrolünü izlemek için, diyabet hastaları yılda en az iki kez A1C testi yaptımalıdır. Tip 1 diyabetiniz varsa, tedaviniz belirlenmişse, doktorunuzla beraber belirli kan şekeri hedefleri belirlediyseniz veya hamileyseniz daha sık ölçümler (örneğin her 3 ayda bir) yapılmalıdır.

HBA1C Değeri Hesaplama

Herhangi bir süre diyabet hastası olan herkes, A1C testlerinin yakın zamana kadar güvenilir olmadığını bilmektedir. Geçmişte birçok farklı türde A1C testi, onları analiz eden laboratuvara bağlı olarak farklı sonuçlar vermiştir.

Bununla birlikte, Ulusal Glikohemoglobin Standardizasyon Programı bu testlerin doğruluğunu arttırmaya yardımcı olmuştur. A1C testlerinin üreticileri şimdi testlerinin büyük bir diyabet çalışmasında kullanılanlarla tutarlı olduğunu kanıtlamak zorundalar. Tutarlı evde test kitleri artık satın alınabilir.

Doğruluki A1C ve hatta kan şekeri testlerinde bile görecelidir. A1C testi sonucu gerçek orandan yüzde 0.5 kadar yüksek veya daha düşük olabilir. Bu, eğer A1C’niz 6 ise, 5.5 ila 6.5 arasında bir aralığı gösterebileceği anlamına gelir.

Bazı insanlar diyabeti gösteren kan şekeri testine sahip olabilir, ancak A1C’leri normal olabilir veya bu durumun tam tersi olabilir. Diyabet tanısını onaylamadan önce doktorunuz farklı bir günde anormal olan testi tekrar etmelidir. Kesin olmayan diyabet semptomlarının (fazla susuzluk, idrar ve kilo kaybı) ve 200’den fazla rastgele bir şekerin mecvudiyetinde bu gerekli değildir.

Bazı insanlarda böbrek yetmezliği, karaciğer hastalığı veya ciddi anemi varsa yanlış sonuçlar çıkabilir. Etnik köken de testi etkileyebilir. Afrika, Akdeniz veya Güneydoğu Asya kökenli insanlar, bazı A1C testleriyle çatışan daha az yaygın bir hemoglobine sahip olabilir. A1C, kırmızı hücre ömrünün azalması sonucunda da etkilenebilir.

HBA1C Değeri Nasıl Düşürülür?

Yüksek A1C seviyeleri, aşağıdaki durumların yükselen riski ile bağlantılı olan kontrolsüz diyabetin bir göstergesidir:

  • İnme ve kalp krizi gibi kardiyovasküler hastalıklar
  • Böbrek hastalığı
  • Sinir hasarı
  • Körlüğe neden olabilecek göz hasarı
  • Uyuşma, karıncalanma ve sinir hasarı nedeniyle ayaklarda duyu eksikliği
  • Yaraların yavaş iyileşmesi ve enfeksiyon

Tip 2 diyabetin erken aşamalarındaysanız, yaşam tarzındaki küçük değişiklikler büyük bir fark oluşturabilir ve hatta diyabetinizi remisyona (semptomların azalması) sokabilir. Birkaç kilo vermek veya bir egzersiz programına başlamak yardımcı olabilir. Tip 1 diyabet tanı konur konmaz insülin gerekir.

Uzun süre prediyabet veya diyabet geçirenler için daha yüksek A1C sonuçları, ilaca başlamanız ve halihazırda kullandığınız şeyi değiştirmeniz gerektiğinin bir işareti olabilir. Prediyabet yılda yüzde 5-10 oranında diyabete ilerleyebilir. Ayrıca başka yaşam tarzı değişiklikleri yapmanız ve günlük kan şekeri ölçümlerinizi daha yakından izlemeniz gerekebilir. Doktorunuzla, sizin için en iyi tedavi panı hakkında konuşun.

SONUÇ

A1C testi, kendisine bağlı glikoz bulunan kandaki hemoglobin miktarını ölçer. Test son 3 ay boyunca kan şekeri değerlerinin bir ortalamasını sağlar.

Kan şekeri seviyelerinin yanı sıra prediyabet ve diyabetin teşhisi ve taraması için kullanılır. Diyabetli insanlar yılda en az iki kez A1C testi yaptırmalı, bazı durumlarda ise daha sık yapılmalıdır.

 

Bu makale Appvice Diyetetik Otoriteleri tarafından bilimsel verilere dayalı olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.

Şeker Hastalığı Tedavisi İçin Diyetisyeninizle ile Bir Tuşla Hemen Görüşün:

Başla tuşuna basarak Appvice mobil uygulaması üzerinden diyetisyeninizle hemen görüşebilirsiniz.

Diyetisyene Sor

Puan Ver


ortalama puan: 4,07 , 27 oy