Appvice şimdi indirin

Gluten Alerjisinin En Yaygın 14 Belirtisi

Appvice Onaylı

Gluten duyarlılığı (gluten alerjisi)  yaygın bir hastalıktır.

Buğday, arpa ve çavdarda bulunan gluten adlı proteinlere verilen olumsuz reaksiyonlarla tanımlanır.

Gluten duyarlılığının en ciddi biçimi çölyak hastalığıdır.

Çölyak hastalığı insanlığın yaklaşık %1’inin sahip olduğu bir otoimmün hastalıktır ve sindirim organlarının zarar görmesiyle sonuçlanabilir. 

Öte yandan insanların % 0,5 ilâ % 13’ünde çölyak dışı gluten duyarlılığı vardır. Bu, gluten duyarlılığının daha hafif bir biçimi olmasına rağmen zararlı olabilir. 

Her iki hastalık da çeşitli belirtilerle ortaya çıkabilir ve bunlardan bazıları sindirim sistemi ile ilgili olmayabilir.

Gluten hassasiyetinin en yaygın 14 belirtisini yazımızda inceledik.

1. Şişkinlik

Şişkinlik, yemek yedikten sonra karnınızın gazla dolarak şiştiğini hissetmenizdir; insan çok acı verebilir.

Şişkinlik çok yaygındır, çok çeşitli sebeplerden kaynaklanabilir ve gluten duyarlılığı da bunlardan biridir. Aslında şişkinlik, gluten duyarlılığının en yaygın belirtilerinden biridir. 

Bir araştırma çölyak dışı gluten duyarlılığı şüphesi olan insanların %87’sinin şişkinlikten şikayet ettiğini göstermektedir. 

ÖZET

Şişkinlik, yemek yedikten sonra karnınızın gazla dolarak şiştiğini hissetmenizdir ve gluten duyarlılığının en yaygın belirtilerinden biridir.

2. İshal, Kabızlık ve Kötü Kokulu Dışkı

Kişinin ara sıra ishal ya da kabız olması normaldir. Ancak bu şikayetlerin sık sık yaşanması endişe verici olabilir.

İshal ve kabızlık gluten alerjisi belirtileri olarak görülmektedir.

Çölyak hastalarının bağırsaklarında glutenli gıdalar yedikten sonra enflamasyon gelişir.

Bu durum bağırsağı kaplayan hücrelere zarar vererek besin emilimini güçleştirir ve hazımsızlığa, sık görülen ishal ve kabızlığa yol açar. 

Öte yandan gluten çölyak hastası olmayan insanlarda da sindirim sorunlarına yol açabilir. 

Gluten duyarlılığı olan insanların %50’den fazlasında sık sık ishal olur, yaklaşık %25’indeyse kabızlık görülür. 

Diğer yandan çölyak hastalarının dışkıları, bağırsakların besinleri emme kapasitesinin düşmesi nedeniyle sarı olur ve kötü kokar.

Sık sık ishal olmak, elektrolit kaybı, dehidrasyon ve yorgunluk gibi önemli sağlık sorunlarına kapı açabilir. 

ÖZET

Gluten duyarlılığı olan insanlar sık sık ishal veya kabız olur. Diğer yandan çölyak hastalarının dışkıları, bağırsakların besinleri emme kapasitesinin düşmesi nedeniyle sarı olur ve kötü kokar.

3. Karın Ağrısı

Karın ağrısı yaygın bir rahatsızlıktır ve birçok farklı nedene bağlı olabilir.

Ne var ki gluten duyarlılığının en sık görülen belirtisi de karın ağrısıdır. 

Gluten duyarlılığı olanların %83’ü, glutenli gıdalar tükettikten sonra karın ağrısı çeker. 

ÖZET

Gluten duyarlılığının en sık görülen belirtisi de karın ağrısıdır. Gluten duyarlılığı olan bireylerin %83’ü karın ağrısı çeker.

4. Baş Ağrısı

Birçoğumuz zaman zaman baş ağrısı ya da migren ağrısı çekeriz.

Migren, Batılı ülkelerde nüfusun %10 ilâ 12’sinin düzenli olarak yaşadığı yaygın bir durumdur. 

İlginçtir ki araştırmalar gluten duyarlılığı olan bireylerde migrenin daha sık görüldüğünü ortaya koymaktadır. 

Eğer belirli bir neden olmaksızın düzenli olarak başınız ağrıyorsa ya da migren atakları yaşıyorsanız gluten duyarlılığınız olabilir.

ÖZET

Gluten duyarlılığı olan bireyler, migrene sağlıklı bireylerden daha yatkın olur.

5. Yorgunluk Hissi

Yorgunluk, genellikle belirli bir hastalıktan kaynaklanmaz, her insanın yaşadığı bir durumdur.

Ne ki sürekli yorgun hissediyorsanız, bu durumunuzun altında yatan nedeni öğrenmeniz gerekir.

Gluten duyarlılığı olan bireyler, özellikle glutenli gıdalar tükettiklerinde yorgun ve bitkin hissetmeye yatkındır.

Araştırmalar glutene karşı duyarlı olan bireylerin %60 ilâ %82’sinin genellikle yorun hissettiklerini göstermektedir. 

Ayrıca gluten duyarlılığı, demir eksikliğine bağlı anemiye (kansızlık) de neden olabilir. Demir eksikliği anemisi yorgunluğa ve bitkinliğe yol açar.

ÖZET

Aşırı yorgunluk hissi glutene karşı duyarlı olan bireylerin %60 ilâ %82’sini etkileyen yaygın bir belirtidir.

 6. Cilt Sorunları

Gluten duyarlılığı cildi de etkiler

Dermatitis herpetiformis adı verilen ve ciltte büller oluşmasına neden olan cilt rahatsızlığı, çölyak hastalığının ciltte gözlemlenen belirtisidir. 

Tüm çölyak hastaları glutene karşı duyarlıdır, ancak bunların  %10’dan azında sindirim ile ilgili belirtiler görülür. 

Ayrıca glutensiz diyetin bazı deri hastalıklarında iyileşme sağlayabildiği bilinmektedir. Bunlar arasında:

  • Sedef hastalığı (psöriyazis): derinin kızarması ve pullanmasıyla seyreden enflamatuvar bir hastalık. 
  • Saçkıran (alopecia areata): yara olmaksızın saçların dökülmesiyle kendisini gösteren bir otoimmün hastalıktır. 
  • Kronik ürtiker: sürekli nükseden, ortası sarı, kenarları pembemsi veya kırmızı, kaşıntılı lezyonlarla karakterize olan bir cilt hastalığıdır. 

 

ÖZET

Dermatitis herpetiformis çölyak hastalığının ciltte görülen belirtisidir. Başka cilt hastalıklarında glutensiz diyetle iyileşme sağlanabildiği bilinmektedir.

7. Depresyon

Umutsuzluk ve sürekli mutsuzluk gibi semptomları olan depresyon, her yıl yetişkinlerin yaklaşık %6’sını etkiler. 

Sindirim sorunları olan insanların sağlıklı bireylere kıyasla anksiyete ve depresyona daha yatkındır. 

Depresyon özellikle çölyak hastaları arasında daha yaygındır. 

Gluten duyarlılığının depresyona yol açmasının nedeni ile ilgili birkaç teori vardır:

  • Anormal serotonin seviyeleri: serotonin hücreler arası haberleşmeyi sağlayan nörotransmittör maddelerden biridir. Halk arasında “mutluluk” hormonu olarak bilinir. Seratonin seviyesinin azalmasının depresyonla bağlantılıdır. 
  • Gluten egzorfinleri: Bu peptitler bazı gluten proteinlerinin sindirilmesi sırasında oluşur. Gluten egzorfinleri merkez sinir sisteminin düzgün çalışması engelleyerek depresyon riskini arttırır. 
  • Bağırsak florasındaki değişiklikler: bağırsakta faydalı bakteri sayısının azalması ve zararlı bakteri sayısının artması merkez sinir sistemini etkileyebilir ve deprosyon riskini arttırabilir. 

Birçok araştırma depresyonda olan ve kendilerinde gluten duyarlılığı olduğunu düşünen bireylerin, glutensiz diyet yaptıklarında, sindirim sorunları ortadan kalkmasa bile, kendilerini daha iyi hissettiklerini göstermektedir. 

Bu, sindirim sistemiyle ilgili belirtilerden bağımsız olarak, başlı başına glutenin depresyon hissini tetikleyebileceğini gösterir.

ÖZET

Depresyon gluten duyarlılığı olan bireylerde normalden daha sık görülür.

8. Nedensiz Kilo Kaybı

Belirli bir neden olmadan kilo kaybetmek genellikle endişe verici bir durumdur.

Kilo kaybı çeşitli nedene bağlı olabilir, ancak çölyak hastalığının en yaygın belirtilerinden biri olduğunu da unutmamak gerekir. 

Çölyak hastaları üzerinde yapılan bir araştırma, bu hastaların üçte ikisinin,  hastalıklarına tanı konmadan önceki altı ay içerisinde kilo kaybettiklerini ortaya koymaktadır

Çölyak hastalarının kilo kaybetmesinin altında sindirim ile ilgili sorunlar ve besin emiliminin zayıflaması yatar.

ÖZET

Belirli bir neden olmadan kilo kaybetmek, özellikle sindirim ile ilgili başka bulgularla birlikte ortaya çıktığında, çölyak hastalığının belirtisi olabilir.

9. Demir Eksikliğine Bağlı Anemi

Demir eksikliği dünyadaki en yaygın besin yersizliğidir ve demir eksikliğine bağlı anemi tüm anemi vakalarının kadınlarda %5, erkeklerde %2’sini oluşturmaktadır. 

Demir eksikliği kan miktarının azalmasına, yorgunluğa, nefes darlığına, baş dönmesine, baş ağrısına, solgunluğa ve kuvvet kaybına neden olur. 

Çölyak hastalığında kalın bağırsakta besin emilimi zayıfladığı için gıdalardan emilen demir miktarı da azalır. 

Demir eksikliğine bağlı anemi hekimlerin çölyak hastalarında gördükleri ilk bulgulardandır. 

Yakın zamanda yapılmış çalışmalar demir eksikliğinin çölyak olan çocuk ve yetişkinlerde belirgin bulgulardan olduğunu göstermektedir. 

ÖZET

Çölyak hastalığı kalın bağırsakta demir emilimini bozar ve demir eksikliği anemisine neden olabilir.

10. Anksiyete (Kaygı bozukluğu)

Tüm dünyada insanların %3 ilâ %30’u kaygı bozukluğundan muzdariptir. 

Kaygı bozukluğu olan kişiler sürekli bir endişe, sinirlilik, huzursuzluk ve gerginlik durumu yaşar. Bu bozukluk genellikle depresyonla birlikte görülür.

Gluten duyarlılığı olan bireyler,  anksiyeteye ve panik bozukluğuna sağlıklı bireylere nazaran daha yatkın olur.

Bir araştırmaya göre, kendilerinde gluten duyarlılığı olduğunu düşünen bireylerin %40’ı düzenli aralıklarla anksiyete bozukluğu yaşamaktadır. 

ÖZET

Gluten duyarlılığı olan bireyler,  anksiyeteye sağlıklı bireylere nazaran daha yatkın olur.

11. Otoimmün Hastalıklar

Çölyak hastalığı otoimmün bir hastalıktır. Çölyak hastalarının bağışıklık sistemleri, gluteni yabancı bir istilacı olarak algılar ve bu hastalar gluten tükettiklerinde sindirim organlarına saldırır. 

Bu otoimmün hastalıktan muzdarip olanlar, örneğin otoimmün tiroit hastalığı gibi başka otoimmün hastalıklara da yatkındır. 

Ayrıca otoimmün tiroit hastalığı duygusal ve depresif bozukluklar geliştirme riskini de arttırabilir. 

Bu, aynı zamanda çölyak hastalığının, tip 1 diyabet, otoimmün karaciğer hastalığı ve enflamatuvar bağırsak hastalığı gibi otoimmün hastalıklara sahip bireyler arasında daha yaygın olduğu anlamına da gelir.

Öte yandan çölyak dışı gluten duyarlılığının otoimmün hastalık riskini arttırdığına, emilim bozukluğuna ve besin yetersizliğine yol açtığına dair bir bulgu yoktur.  

ÖZET

Çölyak hastalığı gibi otoimmün hastalıklardan muzdarip olanlar, örneğin otoimmün tiroit hastalığı gibi başka otoimmün hastalıklara yatkındır.

12. Eklem ve Kas Ağrıları

Eklem ve kas ağrıları çeşitli nedenlere bağlı olabilir.

Bir teoriye göre, çölyak hastalarının sinir sistemleri genetik nedenlerden ötürü aşırı hassastır. Bu nedenle bu hastaların duyu sinirlerinin uyarılma eşiği daha düşüktür, kas ve eklem ağrıları buna bağlanır.

Ayrıca gluten alımı glutene karşı hassas olan bireylerde enflamasyona neden olur. Enflamasyon, kas ve eklem ağrıları da dâhil olmak üzere yaygın ağrılara yol açar. 

13. Kol ve Bacaklarda Uyuşma

Gluten duyarlılığının belirtilerinden biri de nöropatidir. Nöropati kol ve bacaklarda uyuşma veya karıncalanmaya neden olur.

Nöropati şeker hastaları ve B12 vitamini eksikliğinden muzdarip bireyler arasında yaygındır. Nöropati ayrıca toksik madde maruziyeti ve alkol tüketimine bağlı da olabilir. 

Öte yandan çölyak hastalarının ve gluten duyarlılığı olanların kol ve bacaklarında uyuşma olması riski sağlıklı bireylere kıyasla daha yüksektir. 

Bunun nedeni tam olarak bilinmemektedir, kimi uzmanlar bu durumu gluten intoleransına bağlı bazı antikorlara bağlarlar. 

14. Bilinç Bulanıklığı

“Bilinç bulanıklığı”, zihnin tam açık olmaması, çevrede olup biteni tam olarak kavrayamama doğru düşünememe durumunu anlatan terimdir.

Bu durumu yaşayan insanlar, onu unutkan olma, düşünmede zorluk çekme, olayları tam olarak kavrayamama, zihinsel yorgunluk biçiminde tanımlamaktadır. 

” Bilinç bulanıklığı ” gluten duyarlılığının yaygın belirtilerinden biridir. Gluten duyarlılığı olanların yaklaşık %40’ı bu durumu tecrübe eder. 

Bu semptomun nedeni tam olarak bilinmemektedir, ancak glutendeki bazı antikorlara karşı verilen bir tepki olabileceği düşünülmektedir.

 

ÖZET

Gluten duyarlılığı olan bireyler bilinç bulanıklığı yaşayabilirler. Bişlinç bulanıklığı unutkan olma, düşünmede zorluk çekme, olayları tam olarak kavrayamama, zihinsel yorgunluk biçiminde tanımlamaktadır.

SONUÇ

 Gluten duyarlılığı birçok belirtiye yol açabilir. Yukarıda andığımız belirtilerin başka nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabileceği unutulmamalıdır.  Bununla birlikte, belirli bir neden olmaksızın bu belirtilerden bir ya da bir kaçını yaşıyorsanız, vücudunuz glutene olumsuz tepki veriyor olabilir. Eğer durum buysa bir doktora danışmalı veya geçici olarak glutensiz diet yaparak belirtilerinizde iyileşme olup olmadığına bakmalısınız.

Bu makale Appvice Diyetetik Otoriteleri tarafından bilimsel verilere dayalı olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.

Sedef Olcay Web Banner Sedef-Olcay-Banner

PUAN VER

0 Oy, Ortalama: 0,00