Appvice şimdi indirin

Xanax ve Bipolar Bozukluk: Yan Etkileri Nelerdir?

Appvice Onaylı

Xanax, manik evrede ortaya çıkan bipolar bozukluk belirtilerinin tedavisinde kullanılır. Xanax yan etkileri arasında en yaygını uyku hâlidir.

  • Bipolar bozukluğun tedavisinde kullanılan ilaçlar
  • Xanax
  • Xanax yan etkileri
  • Riskler

Bipolar Bozukluk Nedir?

Bipolar bozukluk, hastanın günlük yaşamını okul ve iş hayatını, kişisel ilişkilerini entileyen bir hastalıktır. Bu hastalığa sahip kişilerin davranış bouzukluğu geliştirme, madde kullanma ve intihar riskleri de artar. Bu hastalık “manik depresyon” olarak da anılır; ancak bu daha eski bir terimdir.

Bipolar Yaşam Derneği sözcüsü Prof. Dr. Sibel Çakır’a göre,  Türkiye’de yaklaşık 2 milyon kişi bu hastalıktan etkilenmektedir (2017). Bu hastalığın belirtileri genellikle onlu yaşların sonunda veya yirmili yaşların başına ortaya çıkmaktadır. Öte yandan çocuklar ve yaşlı yetişkinler de bu hastalığı geliştirebilmektedir.

Bipolar bozukluğun tedavisi yoktur. Ancak birçok vakada, ilaç ve terapi ile belirtiler kontrol altına alınabilir. Özellikle hastalık erken teşhis edildiğinde belirtilerin tedavisi başarılı olmaktadır.

Bipolar Bozukluk Tedavisinde Kullanılan İlaçlar

Bipolar bozukluk tedavisinde çeşitli ilaçlar kullanılmaktadır. Genellikle bir vakada birkaç ilaç denendikten sonra hangisinin en uygun olduğuna karar verilir. Hekimler ilaçları seçerken, hastanın belirtilerine, içerisinde bulunduğu epizoda, ilacın yan etkilerine vb. bakarak karar verir.

Bipolar bozukluğun tedavisinde aşağıdaki ilaçlar kullanılır:

Duygu-durum dengeleyiciler

Duygu-durum dengeleyiciler, başlangıç tedavisi olarak kullanılır. Lityum ve belirli antikonvülzanlar, bipolar bozuklukla ilgili aşırı ve ani duygu-durum değişimlerinin kontrol altına alınmasında etkilidir. Maninin tedavisinde tüm duygu-durum dengeleyiciler etkilidir. Bazıları depresyon belirtilerinin tedavisinde de iş görür. Bunlar arasında aşağıdakileri sayabiliriz:

  • Lityum
  • Lamotrijin (antikonvülzan)

Atipik antipsikotikler

Bipolar bozukluğun tedavisinde kullanılan atipik antipsikotikler şunlardır:

  • Olanzapin (Zyprexa)
  • Risperidon (Risperdal)
  • Aripiprazol (Abilify)
  • Ketiapin (Seroquel)

Bu ilaçlar hastada psikoz belirtileri gözlemlenmese yazılabilir ve genlikle başka ilaçlarla birlikte kullanılırlar.

Antidepresanlar

Antidepresanlar genellikle bipolar döngünün depresyon evresinde bulunan hastalarda kullanılır. Bu ilaçlar kullanılırken dikkatli olunması gerekir; çünkü bazı vakalarda manik evreyi tetikleyebilirler ya da manik ve depresif evreler arasında geçen zamanı kısaltabilirler. Buna hızlı döngü denir.

Minör trankilizanlar

Bipolar bozukluğun tedavisinde minör trankilizanlar da kullanılır. Bunlar arasında:

  • Alprazolam (Xanax)
  • Diyazepam (Valium)
  • Lorazepam’ı (Ativan) sayabiliriz.

Bu tür ilaçlar genellikle duygu-durum dengeleyicileri etkilerini göstermeden evvel manik belirtileri kontrol altına almak için kullanılır. Ayrıca uykusuzluğu da tedavi edebilirler. Diğer yandan, depresyon evresinde anksiyete yaşayan bazı hastaların belirtilerinin tedavi edilmesinde de kullanılabilirler. Xanax, trankilizanlar arasına nispeten yeni katılmış bir ilaçtır ve oldukça sık reçetelenmektedir.

Xanax

Alprazolam (Xanax), benzodiyazepinler olarak adlandırılan bir ilaç sınıfındadır. Benzodiyazepinler, trankilizan ya da antianksiyete ilaçlardır. Beyindeki gama aminobutirik asit (GABA) miktarını arttırarak etki gösterirler. GABA, beynin fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için gerekli olan ve beyinden vücudun diğer organlarına mesajlar taşıyan kimyasal bir ulaktır. GABA miktarının artması insanları sakinleştirir ve rahatlatır, ayrıca uykuya dalmalarına da yardımcı olur.

Xanax, manik evrede ortaya çıkan belirtilerin tedavisinde kullanılır. Bu belirtiler arasında şunları sayabiliriz:

  • Hızla akan düşünceler ve hızlı konuşmalar
  • Yüksek enerji seviyesi
  • Azalan uyku ihtiyacı
  • Konsantrasyon güçlüğü
  • Hiperaktivite, dürtüsel davranışlar
  • Sabırsızlık

Xanax hem depresyon hem de manik belirtilerin tedavisinde etkili olduğu için diğer benzodiyazepinlerden daha üstün olduğu düşünülür.

Xanax Yan Etkileri

Xanax‘ın en yaygın yan etkisi uykululuk hali yaratmasıdır. Xanax’ın diğer yan etkileri:

  • Uyuşukluk veya bitkinlik
  • Zihin karışıklığı durumu
  • Konsantrasyon güçlüğü
  • Koordinasyon bozukluğu
  • Depresyon
  • Hayata karşı isteksizlik
  • Konuşma veya dil ile ilgili bozukluk

Xanax alkolün ve merkez sinir sistemini etkileyen diğer yatıştırıcıların etkisini şiddetlendirir. Bu yatıştırıcılar arasında:

  • Ağrı kesici ilaçlar
  • Sedatifler
  • Antihistaminikler
  • Kas gevşeticileri sayabiliriz.

Xanax ve Bağımlılık Riski

Xanax gibi benzodiyazepinler, kısa süre için kullanılsalar dahi alışkanlık yapan ilaçlardır. Xanax alan insanlar ilaca tolerans geliştirirler ve aynı etkiyi görebilmek için aldıkları miktarı arttırmak durumunda kalırlar.

Hamileyseniz ya da hamile kalma ihtimaliniz varsa, Xanax kullanmamanız gerekir. Eğer emziriyorsanız, Xanax kullanmadan önce durumunuzu doktorunuza bildirmelisiniz.

Xanax kullanan hastaların çoğunda, ilacı bıraktıklarında geri çekilme belirtileri görülür. Bunlar arsında:

  • Anksiyete
  • Sinirlilik
  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • Titreme
  • Kramp
  • Sara nöbetlerini sayabiliriz.

Xanax doktor gözetiminde bırakılır. Hekimler, verdikleri dozu azaltarak hastalarının ilacı yavaş yavaş bırakmasını sağlar, böylece geri çekilme belirtilerini en aza indirirler.

Bipolar bozukluğunuz varsa Xanax’ın sizin için uygun olup olmadığına doktorunuz karar verecektir. Hiçbir ilacınızı doktorunuz söylemeden, birden bire kendi kendinize bırakmamanız gerekir. Doktorunuz uygun bir yöntemle dozu azaltarak ilacı bırakmanızı sağlayacaktır.

Bu makale Appvice Psikoloji Otoriteleri tarafından bilimsel verilere dayalı olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.

PUAN VER

0 Oy, Ortalama: 0,00