Anoreksiya Nervoza Nedir, Belirtileri Nelerdir? – Kapsamlı Rehber

Appvice Onaylı

Anoreksiya Hastalığı Nedir?

Son zamanlarda birçok insan fazla kilo almak ve şişmanlamak konusunda endişe içinde bulunuyor. Fakat bu tatlı endişe bazı insanlarda takıntı haline gelmiş durumda. Bu kilo alma endişesinin obsesif bir hal aldığı rahatsızlık, anoreksiya nervoza denilen yeni bir tür hastalığın ortaya çıkmasına sebep oluyor. Anoreksiya nervoza tam olarak, şiddetli kilo kaybına neden olabilecek bir yeme bozukluğu hastalığıdır. Anoreksi nervoza olan bir kişi kalori alımı ve kilo ile sürekli zihnini meşgul eder. Bu yazımızda sizler için “Anoreksiya nedir?” sorusunu cevaplayacağız.

Anoreksiya nervoza rahatsızlığı bulunan insanlar son derece düşük kalorili bir beslenme programı takip ederler ve sürekli aşırı kilo alma korkusu yaşarlar. Kilo verebilmeleri genellikle kendilerini daha mutlu hissetmeleri için en büyük sebeptir. Ayrıca bu kişiler, kilo takıntısı sebebi ile aşırı egzersiz yapma eğilimindedirler. Anoreksiya rahatsızlığı en çok genç kadınlarda teşhis edilir. Bununa birlikte, yaşlı ve genç kadınlara ve de erkeklere aynı hastalığın teşhisi konulabilmektedir.

Anoreksiya Nervoza Belirtileri Nelerdir?

Anoreksiya nervoza olanlar sürekli kilo verirler ve bu aşırı düşük ağırlıklarını farklı şekillerde korumaya çalışırlar. Bazıları kalori alımlarına ciddi kısıtlamalar koyarken, bazıları da aşırı derecede egzersiz yapmayı tercih ederler. Bazıları ise bulimia hastalığı olanlar tarafından kullanılan yöntemlere benzer şekilde tıkama ve boşaltma yöntemlerini kullanır. Hele diğer bir grup anoreksiya nervoza hastası olanlar vardır ki, bunlar kalori almamak veya aldıkları kaloriden kurtulmak için müshil, kusma veya idrar söktürücü bile kullanırlar. Anoreksiya nervoza rahatsızlığınız varsa, aşağıdakiler gibi semptomlar yaşamanız mümkündür:

  • Normal kilonun korunamaması
  • Aşırı Yorgunluk
  • Uykusuzluk hastalığı
  • Sarı veya lekeli yumuşak, ince tüylerle kaplanmış cilt
  • Saçların incelmesi veya dökülmesi
  • Kabızlık
  • Adet düzensizlikleri
  • Kuru cilt
  • Düşük kan basıncı

Bu belirtilerin yanı başında aşağıdaki davranış bozuklukları veya anormal davranışlar sergilenmesi de anoreksiya nervoza hastalarında görülebilir:

  • Aşırı egzersiz yapma isteği olması
  • Tabaktaki yiyecekleri yemek yerine tabağın kenarına itmek veya yiyecekleri daha küçük parçalara bölmeye çalışmak
  • Aşırı sinirlilik hali
  • Sosyal aktivitelerden kendini çekme
  • Depresyon 
  • Aç olduğunu kabul etmeme, yemek yemeyi reddetme
  • Diüretiklerin, müshillerin veya diyet haplarının kullanılması

Anoreksiya Nervoza Sebepleri Nelerdir?

Anoreksiya nervoza’ya neyin sebep olduğu henüz tam olarak bilinmemektedir. Anoreksiya hastalığı olan hastalar için dışardaki kişilerin kafasında geliştirdiği beden imajı genel anlamda olumsuz olabilir. Belki anoreksiya hastaları kendilerince mükemmeliyetçi bir kimlik geliştirmeye odaklanmış olabilirler. Ya da hayatlarını kontrol etmenin yeni yollarını arıyor da olabilirler.

İnsanların bu hastalığa yakalanmalarında biyolojik, çevresel ve psikolojik birçok faktörün rol oynadığına inanılmaktadır. Şimdi, bu hastalığın oluşmasında rolü olduğu tahmin edilen faktörlere bir göz atalım.

Biyoloji

İnsanın genetik yapısının ve vücudundaki hormonların, anoreksiya nervoza gelişimi üzerinde bir takım etkisi olabilir. Araştırma sonuçlarından elde edilen bazı kanıtlar, anoreksiya ve beyinde üretilen bir kimyasal olan serotonin arasında bir bağlantı olduğunu göstermektedir.

Çevre

Toplumda zayıf olan kişinin daha güzel göründüğüne dair genel bir kabulün olduğu bilenen bir gerçek. Toplum tarafından insanlara yapılan bu baskı ve dayatma da anoreksiya nervoza gelişimine katkıda bulunabilir.

Buna ek olarak dergi ve televizyon gibi medya kuruluşlarında yayınlanan ve gerçekçi olmayan beden görüntüleri de genç insanları büyük ölçüde etkileyebilir. Bu etkileşim de doğal olarak gençlerdeki zayıf olma arzusunu da tetikliyor olabilir.

Psikoloji

Obsesif kompulsif bozukluğu olan bir kişinin (OCD),saplantı ve zorlamalara olan eğilimi normal insanlardan daha fazladır.  Bu yüzden obsesif kompulsif rahatsızlığı olan insanlar, anoreksiya nervoza rahatsızlığı olan kişilerin sıklıkla takip ettiği katı diyet ve egzersiz rejimini sürdürmeye daha yatkın olabilir.

Anoreksiya Olduğumu Nasıl Anlarım? 

Anoreksiya Nervoza şikâyeti ile doktora giden bir kişi için ilgili doktorun yapacağı ilk işlem, kan basıncını ve kalp atış hızını kontrol etmek için hastayı fiziki olarak muayene etmesi olacaktır.  Ayrıca sizi psikolojik bir teste almaları da mümkündür. Bunun için de sizi bir zihin sağlığı uzmanına havale edebilirler. Bu bölümdeki uzman kişi, size yeme alışkanlıklarınız ve hisleriniz hakkında birtakım sorular yöneltecek ve aşağıdaki kriterlere sahip olup olmadığınız hakkında bir kanaat geliştirmeye çalışacaktır. Bu kriterler:

  • Yemek yemeyi bilerek ve isteyerek kısıtlıyorsun
  • Kilo almaktan aşırı derecede korkuyorsun
  • Vücudun ve dış görünüşün ile ilgili problemlerin var. Kendin ile barışık değilsin.

Muayene için gittiğiniz aile doktorunuz hastalığınız ile ilgili sizden birtakım laboratuvar testleri yaptırmanızı da isteyebilir. Bu testler elektrolit seviyenizi, karaciğer ve böbrek fonksiyonunuzu kontrol etmeye yarayan kan testleri olabilir. Ayrıca doktorunuz, kemik yoğunluğunuzu ve kalbinizde bir problemin olup olmadığını da kontrol etmek isteyebilir.

Doktorunuzun sizden isteyeceği testler sadece bunlar ile sınırlı değil. Bütün bu test ve kontrollere ek olarak kilo kaybınızın nedenini ortaya çıkarmak için de sizden laboratuvar testleri isteyebilir.  Çünkü aşırı kilo kaybınızın sebebi çölyak veya enflamatuar bağırsak hastalığı olabilir. Doktorunuz çıkan test sonuçlarına göre kilo kaybınızın sebebini tespit edecek ve bunun ortadan kaldırılması için gerekli tedavi yöntemlerini uygulamaya koyacaktır.

Anoreksiya Tedavisi Nasıl Olur?

Anoreksiya nervoza tedavisi sürecinde doktorları en çok zorlayan engellerden birisi, kişinin yardıma ihtiyacı olduğunun farkına varmamasıdır.  Çünkü anoreksiya nervoza hastası olanların çoğu, böyle bir sorun yaşadıklarına inanmak istemiyor veya hasta olduklarını kabul etmiyorlar. Bu da doğal olarak hastalığın tedavisini zorlaştırabiliyor.

Birçok insan için, anoreksiya nervoza tedavisi yaşam boyu sürecek olan bir mücadeledir. Aslında tedavinin temel amacı, vücudu ideal kilosuna geri döndürmek ve normal beslenme alışkanlıkları kazandırmaktır. Doğru ve düzenli bir yemek yeme alışkanlığı kazanmak için size gerekli olan yardımı bir diyetisyen sağlayacaktır. Tedavi sürecinde ailenizin de sizinle birlikte terapide yer alması doktorunuz tarafından önerilebilir.

Terapi ile Tedavi

Anoreksiya nervoza yenilmesi gerçekten zor bir hastalıktır. Tedavi sürecinde size ve ailenize büyük iş düşecektir. Bununla birlikte anoreksiya tedavisi boyunca yapılacak bireysel, aile ve grup terapileri, zorlu sürecin ayrılmaz bir parçasıdır.

Bireysel Terapi

Anoreksiya nervoza tedavisinde genellikle bilişsel davranışçı terapi adı verilen bir terapi şekli kullanılır. Bilişsel davranışçı terapi, hastanın kafasında geliştirdiği sağlıksız düşünce ve davranışları değiştirmeye yardımcı olur. Tedavinin amacı, güçlü duygularla başa çıkmayı ve sağlıklı bir özgüven oluşturmayı öğrenmenize yardımcı olmaktır.

Aile Terapisi

Aile terapisi, aile bireylerinizi sürecin içine katarak sizin sağlıklı beslenmeya alışmanızı ve yaşam tarzına ayak uydurabilmenizi kolaylaştırır.  Aile terapisi aynı zamanda aile içindeki çatışmalara da çare olabilir.  Anoreksiya nervoza ile başa çıkmayı bu süreçte öğrenecek olan aile bireyleri, sizin için gerekli olan desteği de sağlamış olacaklar.

Grup Terapisi

Grup terapisi, anoreksiya nervoza hastalarının aynı rahatsızlıktan mustarip olan diğer bireyler ile etkileşime girmesine olanak sağlar. Ancak terapi grubunda bazen en ince olma yarışı gözlemlenebilir. Bu da grup üyeleri arasında amansız bir rekabete yol açabilir. Böyle bir ortam ile karşılaşmamak için tecrübeli bir tıbbi uzman tarafından yürütülen grup terapisine katılmanız sizin için daha yararlı olacaktır.

İlaç Tedavisi

Anoreksiya nervozayı tedavi ettiği kanıtlanmış bir ilaç henüz piyasada mevcut değil. Bununla birlikte, doktorlar anoreksi hastası olanlara sıklıkla antidepresan ilaçları tavsiye etmektedir. Bunun en büyük sebebi, anoreksiya hastalarında da sık görülen anksiyete ve depresyon rahatsızlıkları ile başa çıkmak için genellikle bu tür ilaçların reçete edilmesidir. Antidepresanlar en azından kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlayabilir. Ancak bu ilaçların kilo verme isteğinize herhangi bir etkisi olmaz.

Hastanede Tedavi

Eğer yaşadığınız kilo kaybı ciddi düzeyde ise ilk derece doktorunuz anoreksiya nervozanızın etkilerini tedavi etmek için sizi birkaç gün boyunca hastanede tutmak isteyebilir. Kilonuz çok düşükse veya uzun süre susuz kalmışsanız, bir besleme sondası veya intravenöz sıvılar ile tedavinize başlanabilir. Bununla birlikte hastanede tedavi altına alınmanızın bir başka sebebi daha olabilir. Eğer ilk derece doktorunuz sizin psikiyatrik sorunlar sergilemeye ve yemek yemeyi reddetmeye devam ettiğinizi görürse, yoğun bir tedavi almanız için sizi hastaneye sevk etmiş olabilir.

Anoreksiya Nervoza için Uzun Süreli Görünüm Nedir?

Anoreksiya teşhisi konulup da tedaviden sonra eski sağlığına kavuşan birçok insan olmasına rağmen, yüzde olarak düşük de olsa bu hastalıktan kurtulamayan insanlar da vardır. Bu hastalık bazı durumlarda hasta için ölümcül olabilir. Ayrıca bazı hastalar da tedavi sürecinde daha başka yeme bozuklukları geliştirmeye devam edebilir.

Bazı insanlar için anoreksiya nervoza hastalığını yenmek, yaşam boyu tedavi ve bakım gerektirebilir. Anoreksiya tedavisi için bir destek grubuna katılmanız, iyileşme olasılığınızı artırmanıza yardımcı olabilir.

Anoreksiya Nervoza Önlenebilir mi?

Anoreksiya nervozayı önlemek için henüz tescillenmiş bir ilaç olmadığı gibi, kanıtlanmış bir yöntem yoktur. Ancak hastalığın semptomlarını araştırmak, hızlı tanı konulmasına, tedavi ve iyileşme süreçlerine erken başlamanıza yardımcı olabilir. Kendinizi veya sevdiğiniz bir tanıdığınızı kilo takıntılı, aşırı egzersiz yapan veya dış görünüşünden memnun hissetmezseniz, profesyonel yardım almak sizin için doğru bir seçim olacaktır.

Bu makale Appvice Psikoloji Otoriteleri tarafından bilimsel verilere dayalı olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.

 

Puan Ver


ortalama puan: 4,50 , 2 oy